ساکشن در منزل یکی از خدمات تخصصی مراقبتهای پزشکی است که برای بیمارانی انجام میشود که قادر به تخلیه طبیعی ترشحات راههای هوایی نیستند. تجمع ترشحات در نای، ریه و مجاری تنفسی میتواند باعث کاهش اکسیژن خون، تنگی نفس، عفونتهای ریوی و حتی شرایط اورژانسی شود. به همین دلیل انجام ساکشن باید توسط افراد آموزشدیده و با تجهیزات استاندارد صورت گیرد.
گروه سلامت آذرنجات خدمات ساکشن در منزل را در تبریز بهصورت شبانهروزی، ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته ارائه میدهد. بیماران بستری در منزل، بیماران دارای تراکئوستومی، بیماران ICU در منزل، سالمندان، بیماران سکته مغزی، بیماران ALS و اماس پیشرفته، آسیبهای نخاعی و بیماران وابسته به اکسیژن یا ونتیلاتور، از اصلیترین گروههای نیازمند این خدمت هستند. انجام ساکشن در منزل علاوه بر افزایش آرامش بیمار، از مراجعههای غیرضروری به مراکز درمانی و بستری مجدد در بیمارستان جلوگیری میکند.

ساکشن در منزل چیست؟
ساکشن فرآیندی است که طی آن ترشحات، مخاط، خون یا مایعات اضافی از مجاری تنفسی با استفاده از دستگاه ساکشن و کاتتر مخصوص خارج میشوند. هدف اصلی از انجام ساکشن، باز نگه داشتن راه هوایی و بهبود تنفس بیمار است.
در بسیاری از بیماران، به علت ضعف عضلات تنفسی یا اختلالات عصبی، امکان تخلیه طبیعی ترشحات وجود ندارد و در صورت انجامنشدن ساکشن، احتمال بروز عفونت ریوی، پنومونی و مشکلات تنفسی افزایش مییابد.
چه بیمارانی به ساکشن در منزل نیاز دارند؟
- بیماران دارای تراکئوستومی
- بیماران متصل به ونتیلاتور
- بیماران ICU در منزل
- بیماران سکته مغزی
- بیماران ALS
- بیماران مبتلا به اماس پیشرفته
- بیماران پارکینسون پیشرفته
- سالمندان ناتوان
- بیماران دارای آسیب نخاعی
- بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن ریوی
- بیماران پس از جراحیهای بزرگ
- بیماران دارای اختلال بلع
برای بیماران سالمند، این خدمت معمولاً در کنار خدمات پرستاری سالمند در منزل و برای بیماران بستری در کنار پرستاری از بیمار در منزل ارائه میشود.
انواع ساکشن در منزل

ساکشن تراکئوستومی
برای بیمارانی که لوله تراکئوستومی دارند و امکان تخلیه ترشحات بهصورت طبیعی برایشان وجود ندارد. این نوع ساکشن حساسترین شکل خدمت است و باید کاملاً استریل و توسط پرستار آموزشدیده انجام شود.
ساکشن دهانی
برای خارج کردن ترشحات تجمعیافته در دهان و حلق بیمار؛ بهویژه در سالمندان، بیماران بستری و افراد دارای اختلال بلع.
ساکشن بینی
در برخی بیماران برای باز نگه داشتن مسیر تنفسی از طریق بینی انجام میشود.
ساکشن راه هوایی تحتانی
برای بیمارانی که دچار تجمع شدید ترشحات ریوی هستند و تخلیهی ترشحات عمقی لازم است.
مزایای ساکشن در منزل
افزایش کیفیت تنفس
تخلیه ترشحات اضافی باعث باز شدن راههای هوایی و بهبود اکسیژنرسانی به بدن میشود.
کاهش خطر عفونت
ماندن ترشحات در ریه محیط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد میکند؛ ساکشن اصولی خطر ابتلا به عفونتهای ریوی را کاهش میدهد.
جلوگیری از بستری مجدد
بسیاری از بیماران با دریافت خدمات ساکشن در منزل، از مراجعهی دوباره به اورژانس و بستری در بیمارستان بینیاز میشوند.
آرامش بیشتر بیمار و خانواده
دریافت خدمات تخصصی در محیط آشنای منزل، آسایش بیمار را بالا میبرد و استرس خانواده را کم میکند.
صرفهجویی در زمان
نیازی به جابهجایی بیمار، رفتوآمد و انتظار در مراکز درمانی نیست.
علائم نیاز فوری به ساکشن
- صدای خسخس در تنفس
- کاهش سطح اکسیژن خون
- تنگی نفس
- تجمع ترشحات در تراکئوستومی
- کبودی لبها و افت سطح هوشیاری
- سرفههای مکرر و بیاثر
- افزایش تعداد تنفس
در صورت مشاهدهی این علائم، انجام سریع ساکشن توسط پرستار مجرب ضروری است. اگر وضعیت بیمار پس از ساکشن بهبود نیافت یا تنگی نفس شدید ادامه داشت، باید فوراً با اورژانس یا آمبولانس خصوصی آذرنجات تماس بگیرید.
تجهیزات مورد استفاده در ساکشن
- دستگاه ساکشن پزشکی
- کاتتر استریل
- دستکش استریل
- سرم شستشو
- تجهیزات کنترل عفونت
- پالس اکسیمتر
- تجهیزات مراقبت تنفسی
تمام تجهیزات باید کاملاً استاندارد و استریل باشند تا از انتقال عفونت جلوگیری شود. در صورتی که بیمار به دستگاه اختصاصی نیاز داشته باشد، امکان اجاره دستگاه ساکشن، اجاره اکسیژنساز، اجاره پالس اکسیمتر و اجاره ونتیلاتور نیز از طریق آذرنجات فراهم است.
فرآیند انجام ساکشن در منزل
- تماس با آذرنجات — دریافت مشاورهی رایگان و ثبت درخواست، بهصورت شبانهروزی.
- ارزیابی وضعیت بیمار — بررسی شرایط تنفسی، سابقهی بیماری و نوع ساکشن مورد نیاز.
- اعزام پرستار متخصص — اعزام سریع نیروی آموزشدیده به همراه تجهیزات استریل.
- انجام ساکشن در منزل — تخلیهی ایمن ترشحات با رعایت کامل اصول کنترل عفونت.
- کنترل علائم حیاتی و مراقبتهای بعدی — پایش اکسیژن، نبض و تنفس و آموزش خانواده.

مراقبتهای بعد از ساکشن
پس از انجام ساکشن، وضعیت تنفس، ضربان قلب، سطح اکسیژن خون و شرایط عمومی بیمار بررسی میشود. همچنین آموزشهای لازم برای نگهداری صحیح از راه هوایی، مرطوب نگهداشتن ترشحات و تشخیص علائم خطر به خانوادهی بیمار ارائه میگردد.
اهمیت انجام ساکشن توسط پرستار متخصص
ساکشن اگر به شکل نادرست انجام شود میتواند باعث آسیب به مخاط راه هوایی، خونریزی، افت اکسیژن و عوارض جدی شود. فشار مکش نامناسب، مدتزمان طولانی مکش یا رعایتنکردن شرایط استریل، از شایعترین خطاهاست. به همین دلیل این خدمت باید توسط پرستاران آموزشدیده و دارای تجربهی کافی انجام شود.
برای آشنایی دقیقتر با پروتکل بالینی، انواع دستگاه و عوارض ساکشن نادرست، میتوانید راهنمای کامل ساکشن در منزل را مطالعه کنید.
انواع دستگاه ساکشن: راهنمای فنی
انتخاب دستگاه ساکشن مناسب بهنوع نیاز بیمار، محل سکونت و طول دوره مراقبت بستگی دارد. تیم آذرنجات پیش از اعزام، نوع دستگاه را بر اساس ارزیابی بالینی بیمار پیشنهاد میکند.
ساکشن پرتابل (Portable Suction)
دستگاههای سبک، قابل حمل، با باتری شارژی و قابلیت کار با برق شهری. مناسب بیماران ALS، تراکئوستومی متحرک، بیماران در حال انتقال یا سفر داخل شهری. فشار مکش این دستگاهها معمولاً تا ۵۵۰ میلیمتر جیوه قابل تنظیم است و مخزن ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیلیتری دارند.
ساکشن سرمی (دیواری / مرکزی)
سیستم ساکشن مرکزی که در بیمارستانها از طریق وکیوم مرکزی تأمین میشود. نسخه خانگی آن با کمپرسور قویتر کار میکند و برای بیماران ICU خانگی که نیاز به ساکشن مکرر و طولانی دارند، توصیه میشود.
ساکشن پمپ تخصصی (Heavy-Duty)
دستگاههای صنعتی-پزشکی با موتور قوی، فلوی بالا و مخزن ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ میلیلیتری. مناسب بیماران دارای ترشحات بسیار غلیظ، خونریزی فعال راه هوایی یا ساکشن عمیق پشت سر هم. این مدلها در سرویس اجاره تجهیزات پزشکی آذرنجات در دسترس هستند.
مراحل استاندارد ساکشن (پروتکل بالینی)
پرستاران آذرنجات بر اساس راهنمای انجمن پرستاران مراقبت بحرانی آمریکا (AACN Practice Alert — Suctioning) و راهنمای سازمان بهداشت جهانی برای مراقبت تنفسی عمل میکنند.
۱. ارزیابی اندیکاسیون (Indication Assessment)
ساکشن «بر اساس نیاز (PRN)» انجام میشود، نه طبق برنامه ثابت. علائم نیاز شامل شنیدن صداهای غیرطبیعی مانند Rhonchi، Gurgling، افت SpO₂ زیر ۹۲٪، افزایش کار تنفس و سرفه ناکارآمد است.
۲. آمادهسازی (Preparation)
- شستوشوی دست و پوشیدن دستکش استریل
- پریاکسیژناسیون با FiO₂ ۱۰۰٪ بهمدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیه
- تست عملکرد دستگاه و تنظیم فشار (۱۰۰–۱۵۰ mmHg بزرگسال، ۸۰–۱۰۰ mmHg کودک، ۶۰–۸۰ mmHg نوزاد)
- انتخاب کاتتر یکبار مصرف با سایز مناسب (نباید بیش از ۵۰٪ قطر داخلی لوله تراک باشد)
۳. تکنیک (Technique)
- وارد کردن کاتتر بدون اعمال مکش (Suction off)
- اعمال مکش با حرکت چرخشی هنگام خروج کاتتر
- هر دوره ساکشن نباید بیش از ۱۰ تا ۱۵ ثانیه طول بکشد
- بین دورهها حداقل ۳۰ ثانیه فاصله و پریاکسیژناسیون مجدد
۴. پایش (Monitoring)
کنترل مداوم SpO₂، ضربان قلب، رنگ پوست، الگوی تنفس و کیفیت ترشحات (رنگ، قوام، حجم، بوی). در صورت بروز برادیکاردی، آریتمی یا افت اکسیژن، ساکشن فوراً متوقف و اکسیژنرسانی برقرار میشود.
عوارض ساکشن نادرست: چرا «هرکس» نباید ساکشن کند
اگر ساکشن توسط فرد غیرآموزشدیده، با کاتتر غیراستریل یا فشار اشتباه انجام شود، میتواند خطرناکتر از وضعیت اولیه باشد:
- هیپوکسمی شدید: بهدلیل مکش طولانی و خروج اکسیژن همراه با ترشحات
- برادیکاردی و آریتمی: ناشی از تحریک عصب واگ
- تروما و خونریزی مخاط: بهخاطر کاتتر بزرگ یا فشار بالا
- اسپاسم برونش و لارنگواسپاسم
- افزایش فشار داخل جمجمه (ICP): خطرناک در بیماران سکته مغزی
- پنومونی بیمارستانی-منزلی (HAP): بهعلت رعایتنکردن استریلیتی
- پنوموتوراکس: در ساکشن عمیق با فشار خیلی بالا
- ایست قلبی-تنفسی

دستگاه ساکشن مناسب چی هست؟ راهنمای انتخاب
یک دستگاه ساکشن استاندارد باید این مشخصات را داشته باشد:
- قابلیت تنظیم فشار مکش از ۰ تا ۶۰۰ میلیمتر جیوه
- گیج فشار آنالوگ یا دیجیتال دقیق
- فیلتر باکتریایی-ویروسی هیدروفوب
- مخزن شفاف قابل اتوکلاو با نشانگر سطح
- سیستم سرریز خودکار (Overflow Protection)
- نویز کمتر از ۶۰ دسیبل برای آرامش بیمار
- باتری شارژی با حداقل ۴۵ دقیقه عملکرد مستقل
- وزن مناسب (زیر ۵ کیلوگرم برای مدل پرتابل)
قیمت اجاره دستگاه ساکشن در تبریز
قیمت اجاره بسته به نوع دستگاه، طول دوره و لوازم جانبی متفاوت است. آذرنجات قیمتگذاری شفاف بر اساس روز/هفته/ماه ارائه میکند و کاتتر یکبار مصرف، لوله رابط و سرنگهای آبشست بهصورت بسته همراه دستگاه ارسال میشود. برای اطلاع از قیمت روز، با ۰۴۱۳۳۱۰۱۰۲۳ تماس بگیرید.
تجهیزات جانبی ساکشن: چکلیست کامل
- کاتتر ساکشن یکبار مصرف: در سایزهای ۶ تا ۱۸ Fr، با کنترل انگشتی و سر اتروماتیک
- کاتتر Yankauer: برای ساکشن دهانی
- لوله رابط ساکشن (Connecting Tube): سیلیکونی، مقاوم در برابر کلپس
- مخزن جمعآوری ترشحات یکبار مصرف: با کیسه ژلهای داخلی برای کاهش ریسک عفونت
- سرنگ ۱۰ سیسی نرمال سالین: برای آبشست کاتتر بین دورهها
- دستکش استریل و دستکش معاینه
- ماسک N95 و گان پرستار
- پالساکسیمتر برای پایش مداوم SpO₂
- آمبو بگ (Bag-Valve-Mask) برای پریاکسیژناسیون اضطراری
- فیلتر باکتریایی-ویروسی
- نرمال سالین استریل ۰.۹٪ برای آبشست (در صورت تجویز پزشک)
تمامی این اقلام در سرویس خدمات پرستاری منزل آذرنجات در دسترس بیماران قرار میگیرد.
ساکشن و فیزیوتراپی تنفسی: ترکیب طلایی
قبل از ساکشن، انجام پرکاشن (Percussion)، ویبراسیون قفسه سینه و درناژ پوسچرال (Postural Drainage) میتواند ترشحات را از برونشهای کوچک به مسیرهای بزرگتر هدایت کند و راندمان ساکشن را افزایش دهد. پرستاران آذرنجات این تکنیکها را همراه با ساکشن انجام میدهند تا تخلیه ترشحات کاملتر باشد.
ساکشن در منزل تبریز، بهصورت شبانهروزی
خدمات ساکشن در منزل در تبریز بهصورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته قابل ارائه است. این خدمت میتواند بهصورت موردی، روزانه یا در قالب مراقبتهای مداوم برای بیماران بستری در منزل انجام شود و در تمام مناطق تبریز در دسترس است.
چرا آذرنجات را انتخاب کنیم؟
- پرستاران مجرب و آموزشدیده در حوزهی مراقبت تنفسی
- تجهیزات استاندارد و کاملاً استریل
- خدمات شبانهروزی، ۷ روز هفته
- اعزام سریع در تمام مناطق تبریز
- رعایت کامل اصول بهداشتی و کنترل عفونت
- پشتیبانی و پاسخگویی تلفنی ۲۴ ساعته
در کنار ساکشن، خدمات درمانی و پاراکلینیکی در منزل، خدمات پرستاری در منزل، سرمتراپی در منزل، اجاره تجهیزات پزشکی و آمبولانس خصوصی نیز توسط آذرنجات ارائه میشود.
جمعبندی
ساکشن در منزل خدمتی حیاتی برای بیمارانی است که توان تخلیهی طبیعی ترشحات راه هوایی را ندارند. انجام بهموقع و اصولی این خدمت، از عفونت ریوی و بستری مجدد جلوگیری میکند و کیفیت تنفس و زندگی بیمار را بهطور محسوسی بالا میبرد.

برای دریافت خدمات ساکشن در منزل یا مشاورهی رایگان، با شمارههای ۰۴۱-۳۳۱۰۱۰۲۳، ۰۴۱-۳۳۱۰۱۰۲۴ و ۰۹۱۴-۹۱۴-۴۴۰۳ تماس بگیرید یا از طریق صفحه تماس با ما اقدام کنید.
سلب مسئولیت پزشکی: مطالب این صفحه صرفاً جنبهی آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص، تجویز و نظر پزشک معالج نیست. تعداد دفعات و روش ساکشن برای هر بیمار باید توسط پزشک یا پرستار مسئول تعیین شود. در شرایط اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

















پشتیبانی
24 ساعتهپشتیبانی تلفنی
پشتیبانی آنلاین