مراقبت از بیمار ونتیلاتوری و تراکئوستومی در منزل؛ راهنمای گام‌به‌گام خانواده | آذرنجات

مراقبت از بیمار ونتیلاتوری و تراکئوستومی در منزل؛ از کجا شروع کنیم؟

بیشتر خانواده‌هایی که با ما تماس می‌گیرند، تا چند روز پیش اصلاً نمی‌دانستند «تراکئوستومی» یعنی چه. حالا بیمارشان لوله‌ای در گلو دارد، دستگاهی به جای او نفس می‌کشد و قرار است همه‌ی این‌ها را به خانه بیاورند. لحظه‌ای که پزشک می‌گوید «بیمار آماده‌ی ترخیص است»، شادی و ترس با هم می‌آیند؛ خوشحالید که عزیزتان از بخش مراقبت‌های ویژه بیرون می‌آید، اما نمی‌دانید شبِ اول را چطور بگذرانید.

بگذارید همان اول صادقانه بگوییم: مراقبت از بیمار تراکئوستومی در منزل کارِ سختی است، ولی هزاران خانواده در همین تبریز از پسش برآمده‌اند و شما هم می‌توانید. رمزش این است که بدانید هر کار چرا انجام می‌شود، کِی لازم است و کجا باید دست نگه دارید. اما یک هشدار مهم از همین ابتدا: تکنیکِ عملی هیچ‌کدام از این کارها — به‌خصوص ساکشن — را نباید از روی متن یاد بگیرید. این‌ها را باید یک پرستار، بالای سر بیمار خودتان و با دست خودتان، به شما نشان بدهد. نوشته‌ی ما نقشه‌ی راه است، نه جایگزین آموزش حضوری.

اگر همین حالا سؤال یا نگرانی فوری دارید، کافی است با شماره‌ی ۰۹۱۴-۹۱۴-۴۴۹۸ تماس بگیرید؛ کارشناسان هلدینگ سلامت آذرنجات در تبریز هم تجهیزات را می‌رسانند و هم پرستار آموزش‌دیده برای همراهی روزهای اول می‌فرستند.

تراکئوستومی چیست و چرا برای بیمار گذاشته می‌شود؟

به‌زبان ساده، تراکئوستومی یک سوراخ کوچک است که جراح در جلوی گردن، روی نای (لوله‌ی هوای بدن) ایجاد می‌کند و یک لوله‌ی کوتاه داخل آن می‌گذارد تا هوا مستقیم از همین مسیر به ریه برسد. یعنی نفس بیمار دیگر از راه بینی و دهان و حلق عبور نمی‌کند، بلکه یک راه میان‌بر پیدا می‌کند که درست بالای قفسه‌ی سینه باز می‌شود.

این کار معمولاً به یکی از این دلایل انجام می‌شود: بیمار مدت طولانی به دستگاه تنفس نیاز دارد و نمی‌شود لوله را از راه دهان نگه داشت؛ راه هوایی بالایی به دلیل تومور، تورم یا آسیب بسته است؛ یا بیمار به‌خاطر سکته‌ی مغزی، بیماری‌های عصبی-عضلانی یا ضعف شدید، توان سرفه و تخلیه‌ی ترشحات خودش را از دست داده است.

خیلی‌ها می‌پرسند فرق تراکئوتومی و تراکئوستومی چیست. تفاوت‌شان بیشتر لفظی است: «تراکئوتومی» به خودِ عملِ ایجاد آن سوراخ گفته می‌شود و «تراکئوستومی» به آن مجرای دائمی یا نیمه‌دائمی که باقی می‌ماند. آنچه شما در خانه با آن سروکار دارید، همان تراکئوستومی است — یک لوله در گردن که باید تمیز، باز و ایمن نگه داشته شود.

فرق لوله‌ی گردن با لوله‌ی دهانی

شاید بیمار شما قبلاً در بیمارستان لوله‌ای در دهان داشت که به دستگاه وصل بود (لوله‌ی تراشه یا اینتوبیشن). آن لوله‌ی موقتی برای روزهای بحرانی بود. لوله‌ی تراکئوستومی جایگزین آن است اما جای بهتری قرار دارد: کوتاه‌تر است، راحت‌تر تمیز می‌شود، دهان بیمار آزاد می‌ماند و — اگر شرایطش فراهم باشد — بیمار حتی می‌تواند غذا بخورد یا با دریچه‌ی مخصوص صحبت کند. پس تراکئوستومی معمولاً نشانه‌ی بدتر شدن نیست؛ اغلب قدمی رو به جلو در مسیر مراقبت طولانی‌مدت است.

ونتیلاتور و تراکئوستومی؛ چرا این دو کنار هم‌اند؟

همه‌ی بیماران تراکئوستومی به دستگاه تنفس وصل نیستند؛ بعضی فقط لوله دارند و خودشان نفس می‌کشند. اما گروهی که به اجاره ونتیلاتور نیاز دارند، دستگاهی دارند که به‌جای عضلات تنفسی خسته یا ناتوانِ بیمار، هوا را با فشار و ریتم مشخص به ریه می‌فرستد. لوله‌ی تراکئوستومی مسیر اتصال این دستگاه به بدن است.

وقتی بیمار ونتیلاتوری به خانه می‌آید، شما در واقع یک اتاق مراقبت ویژه‌ی کوچک راه‌اندازی می‌کنید. تنها دستگاه تنفس کافی نیست؛ به اجاره تخت بیمارستانی که سرِ بیمار را بالا نگه دارد، به دستگاه ساکشن برای تخلیه‌ی ترشحات، به مرطوب‌کننده و به منبع اکسیژن پشتیبان نیاز دارید. هماهنگی همه‌ی این‌ها در کنار هم، همان چیزی است که ما با عنوان ICU در منزل انجام می‌دهیم تا شما مجبور نباشید تک‌تک این قطعات را از جاهای مختلف جور کنید.

ساکشن تراکئوستومی؛ مهم‌ترین و حساس‌ترین کار روزانه

ساکشن یعنی بیرون کشیدن ترشحاتی که در لوله و نای جمع می‌شود، با یک دستگاه مکش و یک سوند نازک. این کار لازم است چون بیمار تراکئوستومی معمولاً نمی‌تواند مثل ما سرفه کند و خلط را بالا بیاورد؛ ترشحات همان‌جا می‌ماند و اگر تخلیه نشود، راه هوایی را تنگ می‌کند و زمینه‌ی عفونت می‌سازد.

اینجا باید دوباره صریح باشیم: ما در این متن به شما یاد نمی‌دهیم که چند سانتی‌متر سوند را داخل کنید یا چند ثانیه مکش بدهید. ساکشنِ اشتباه — عمیق‌تر از حد، طولانی‌تر از حد، یا با فشار زیاد — می‌تواند به دیواره‌ی نای آسیب بزند، اکسیژن بیمار را ناگهان بیندازد و خطرناک باشد. این تکنیک را حتماً باید پرستار روی بیمار خودتان به شما نشان بدهد. آنچه ما به شما می‌دهیم، فهمِ درست از این کار است.

از کجا بفهمم بیمار به ساکشن نیاز دارد؟

قانون طلایی این است: ساکشن را «طبق ساعت» انجام ندهید، بلکه «طبق نیاز». یعنی وقتی نشانه‌ای می‌بینید سراغش بروید، نه چون دو ساعت گذشته. نشانه‌های نیازِ واقعی به ساکشن این‌هاست:

• صدای قُل‌قُل یا خرخر که از لوله شنیده می‌شود و نشان می‌دهد ترشحات جمع شده.
• ترشحاتی که خودشان را در دهانه‌ی لوله نشان می‌دهند.
• بی‌قراری بیمار، تندتر شدن نفس، یا افت عددِ اکسیژن روی دستگاه مانیتور.
• اگر بیمار به ونتیلاتور وصل است، تغییر در فشار دستگاه یا آلارم آن.

و به همان اندازه مهم است بدانید ساکشنِ بی‌مورد هم ضرر دارد. هر بار ساکشن، مقداری اکسیژن بیمار را هم با خودش بیرون می‌کشد و مخاط نای را تحریک می‌کند. پس اصل کار «نه زیاد، نه کم» است: فقط وقتی نشانه هست، و هر بار کوتاه. اگر بیمار موقع ساکشن کبود شد یا اکسیژنش به‌شدت افتاد، باید فوراً متوقف کنید و به او فرصت نفس بدهید.

اگر انجام این کار برایتان سنگین یا ترسناک است — که در روزهای اول کاملاً طبیعی است — می‌توانید از خدمت ساکشن در منزل ما استفاده کنید تا پرستار این کار را انجام دهد و هم‌زمان به شما آموزش بدهد.

شست‌وشو و بهداشت وسایل ساکشن

سوند ساکشن و ظرف‌ها باید تمیز بمانند، چون هر چیزی که وارد نای می‌شود می‌تواند میکروب هم با خودش ببرد. اصولش را پرستار به شما نشان می‌دهد، اما نکته‌ی کلی این است: بعد از هر بار ساکشن، لوله را با آب مقطر یا سالین شست‌وشو بدهید، سوندهای یک‌بارمصرف را دور بیندازید و مخزن دستگاه را مرتب خالی و تمیز کنید. دستگاهِ کثیف، خودش منبع عفونت می‌شود.

چرا ترشحات غلیظ می‌شوند و رطوبت‌رسانی چه نقشی دارد؟

وقتی هوا از راه بینی وارد می‌شود، بینی آن را گرم و مرطوب می‌کند. اما در بیمار تراکئوستومی، هوا این مسیر طبیعی را رد می‌کند و مستقیم و «خشک» وارد نای می‌شود. نتیجه این است که ترشحات کم‌کم غلیظ، چسبناک و سفت می‌شوند؛ گاهی آن‌قدر که مثل رشته‌های خشک لوله را می‌بندند. این خطرناک است.

راه‌حل، رطوبت‌رسانی است. بسته به وضعیت بیمار، ممکن است از مرطوب‌کننده‌ی متصل به دستگاه، از فیلترِ مخصوصِ گرم‌کننده و مرطوب‌کننده (که روی دهانه‌ی لوله می‌نشیند) یا از چکاندن چند قطره سالین طبق دستور پزشک استفاده شود. یک نکته‌ی عملی که بارها اهمیتش را دیده‌ایم: برای مرطوب‌کننده و شست‌وشو، آب مقطر استفاده کنید، نه آب شیر یا آب معدنی. آب معمولی املاح و میکروب دارد و مستقیماً به ریه‌ی بیمار می‌رسد. کافی بودنِ آبِ خودِ بیمار هم مهم است؛ بدنِ کم‌آب، ترشحات غلیظ‌تری می‌سازد. اگر دیدید ترشحات ناگهان خیلی سفت شده‌اند، این را با پزشک معالج در میان بگذارید — گاهی فقط تنظیم رطوبت‌رسانی مشکل را حل می‌کند.

مراقبت از محل استوما (زخم گردن)

به همان سوراخی که لوله از آن عبور می‌کند «استوما» می‌گویند. این ناحیه پوستی است که دائم با رطوبت، ترشحات و فشار لوله سروکار دارد، پس اگر رهایش کنید، خیلی زود قرمز و زخم و عفونی می‌شود. مراقبت از استوما جزو کارهای روزانه‌ی شماست و خوشبختانه از ساکشن ساده‌تر است.

اصل کار این است که اطراف استوما را تمیز و خشک نگه دارید. پوستِ دور لوله را طبق آموزش پرستار، به‌آرامی و با سرمِ مخصوص تمیز کنید، پانسمانِ زیر لوله را وقتی خیس یا کثیف شد عوض کنید و بند نگهدارنده‌ی دور گردن را نه آن‌قدر سفت ببندید که پوست را بزند، نه آن‌قدر شل که لوله جابه‌جا شود. یک قاعده‌ی ساده برای سفتیِ بند این است که یک انگشت باید بین بند و گردن بیمار جا شود.

این نشانه‌ها یعنی محل استوما دچار مشکل شده و باید به کادر درمان اطلاع بدهید: قرمزی و تورمی که هر روز بیشتر می‌شود، ترشح چرکی یا بدبو از دور لوله، خون‌ریزی، بوی بد، یا دردی که بیمار با لمس ناحیه نشان می‌دهد. اگر پوست دور استوما زخم شد یا پانسمانش پیچیده شد، خدمت پانسمان در منزل ما می‌تواند آن را حرفه‌ای مدیریت کند تا زخم عمیق‌تر نشود.

پیشگیری از عفونت ریه؛ نبردی که هر روز می‌جنگید

بزرگ‌ترین خطری که بیمار تراکئوستومی را در خانه تهدید می‌کند، عفونت ریه (پنومونی) است. چون راه هوایی مستقیم باز است و بیمار توان سرفه‌ی کامل ندارد، میکروب راه راحتی به ریه دارد. اما خبر خوب این است که بخش بزرگی از این خطر با چند عادتِ ساده و تکراری کم می‌شود:

• شست‌وشوی دست، مهم‌تر از هر چیز دیگر. پیش از هر تماس با لوله، ساکشن یا پانسمان، دست‌هایتان را کامل بشویید. این ساده‌ترین و مؤثرترین کارِ کل مراقبت است.
• بهداشت دهان را جدی بگیرید. حتی وقتی بیمار از دهان غذا نمی‌خورد، دهان پر از میکروب می‌شود و همان میکروب‌ها به ریه راه پیدا می‌کنند. تمیز کردن منظم دهان و زبان، بخشی از پیشگیری از پنومونی است، نه فقط برای خوش‌بو شدن.
• سر تخت را ۳۰ تا ۴۵ درجه بالا نگه دارید. بیماری که صاف و افقی می‌خوابد، ترشحات دهان و معده‌اش راحت‌تر به ریه سرازیر می‌شود. بالا بودنِ سرِ تخت، ساده‌ترین سپر در برابر این اتفاق است — و دقیقاً یکی از دلایلی که تخت بیمارستانی این‌جا ضروری است، نه لوکس.
• ست‌ها و فیلترها را به‌موقع عوض کنید. لوله‌های رابط دستگاه، فیلتر مرطوب‌کننده و مدار تنفسی طبق برنامه‌ای که کادر درمان می‌دهد باید تعویض شوند. وسیله‌ی کهنه، خانه‌ی میکروب است.

اگر همه‌ی این‌ها را رعایت کنید و باز هم نشانه‌ی عفونت دیدید، این تقصیر شما نیست؛ بیمار تراکئوستومی ذاتاً آسیب‌پذیر است. کارِ شما این است که خطر را کم کنید و زود متوجه شوید، نه اینکه معجزه کنید.

تغذیه‌ی بیمار تراکئوستومی و خطر آسپیراسیون

یکی از نگرانی‌های همیشگی خانواده‌ها این است که «حالا که لوله در گلوست، غذا از کجا برود؟». پاسخ به وضعیت بیمار بستگی دارد. بعضی بیماران تراکئوستومی می‌توانند از دهان غذا بخورند، اما بسیاری از آن‌ها — به‌خصوص بیماران کم‌هوشیار یا کسانی که بلع سالمی ندارند — با لوله‌ی معده تغذیه می‌شوند.

این لوله‌ها دو نوع رایج دارند. یکی لوله‌ای که از بینی تا معده می‌رود (به تغذیه از این راه «گاواژ» می‌گویند) و برای دوره‌های کوتاه‌تر است. دیگری لوله‌ای که با یک عمل کوچک مستقیم از جدار شکم به معده وصل می‌شود (به آن «پگ» یا PEG می‌گویند) و برای تغذیه‌ی طولانی‌مدت مناسب‌تر و راحت‌تر است. در هر دو حالت، غذای مایع یا مکملِ آماده با آهنگی آرام وارد معده می‌شود.

مهم‌ترین خطرِ تغذیه در این بیماران، «آسپیراسیون» است؛ یعنی رفتنِ غذا یا مایع معده به ریه. این اتفاق می‌تواند به پنومونی خطرناک منجر شود. برای همین چند اصل ساده جانِ بیمار را حفظ می‌کند: هنگام تغذیه و تا مدتی بعد از آن، سرِ بیمار را بالا نگه دارید؛ غذا را با سرعتی که پرستار گفته بدهید، نه سریع‌تر؛ و اگر بیمار هنگام یا بعد از تغذیه سرفه کرد، رنگش تغییر کرد یا اکسیژنش افتاد، تغذیه را قطع کنید و با کادر درمان تماس بگیرید. برنامه‌ی دقیق تغذیه، مقدار و نوع غذا را همیشه باید پزشک معالج یا کارشناس تغذیه تعیین کند.

پیشگیری از زخم بستر در بیمار بی‌حرکت

بیمار ونتیلاتوری اغلب ساعت‌های زیادی از شبانه‌روز را بی‌حرکت در تخت می‌گذراند و همین، زمینه‌ساز زخم بستر است. زخم بستر ظرف چند روز شروع می‌شود، ماه‌ها طول می‌کشد تا درمان شود و می‌تواند به عفونت جدی برسد. پس پیشگیری‌اش به‌مراتب آسان‌تر از درمانش است.

دو ابزار اصلی، تغییر منظم پوزیشن و تشک مواج است. حتی بهترین تشک مواج هم جای چرخاندن بیمار را نمی‌گیرد؛ باید تقریباً هر دو ساعت وضعیت بیمار را عوض کنید — به یک پهلو، به پشت، به پهلوی دیگر — با احتیاط تا لوله‌ی تراکئوستومی و مسیر دستگاه کشیده یا جابه‌جا نشود. هر روز هم پوست نقاط پرفشار مثل باسن، دنبالچه، پاشنه، آرنج و پشت سر را نگاه کنید. اولین نشانه، قرمزی‌ای است که با فشار انگشت سفید نمی‌شود؛ اگر این را دیدید، همان روز فشار را از آن نقطه بردارید و به پرستار خبر بدهید. ملحفه را هم صاف و خشک نگه دارید، چون یک چینِ کوچک یا رطوبت زیر بدنِ بیمارِ بی‌حرکت، ظرف چند ساعت اثرش را می‌گذارد.

علائم هشدار؛ چه وقت همین حالا زنگ بزنید

این بخش را جدی‌تر از همه بخوانید و اگر می‌شود، جایی کنار تخت بیمار بچسبانید. بعضی نشانه‌ها یعنی «صبر کن و مراقب باش»، اما این‌هایی که می‌گوییم یعنی همین حالا با پزشک معالج یا اورژانس تماس بگیر:

• لوله‌ی تراکئوستومی بیرون بیاید یا جابه‌جا شود. این اورژانس است. لوله را خودتان با زور جا نزنید؛ سعی کنید بیمار را آرام و سرِ او را کمی بالا نگه دارید، راه هوایی را باز نگه دارید و فوراً کمک بخواهید.
• تنگی نفس ناگهانی یا افت اشباع اکسیژن که با ساکشن و آرام کردن بیمار بهتر نمی‌شود.
• کبودی لب و صورت یا بی‌قراری شدیدی که ناگهان شروع شده.
• خون در ترشحات — چند رگه‌ی کم‌رنگ ممکن است بعد از ساکشنِ محکم رخ دهد، اما خون‌ریزی روشن، فراوان یا ادامه‌دار، اورژانس است.
• ترشحات زرد یا سبزِ بدبو که نشانه‌ی عفونت است.
• تب، لرز، یا تندتر و سخت‌تر شدنِ نفس بیمار در طول یکی دو روز.
• لوله‌ای که با وجود ساکشن باز نمی‌شود و بیمار انگار هوا رد نمی‌کند.

هیچ‌وقت به خاطر «مزاحم نشوم» یا «شاید چیزی نباشد» این تماس را عقب نیندازید. در مراقبت تنفسی، دقیقه‌ها اهمیت دارند و کادر درمان ترجیح می‌دهد شما ده بارِ بی‌مورد زنگ بزنید تا یک بارِ لازم را از دست بدهید. شماره‌ی ما هم برای همین همیشه در دسترس است: ۰۹۱۴-۹۱۴-۴۴۹۸.

تعویض لوله‌ی تراکئوستومی کارِ خانواده نیست

این را بی‌پرده می‌گوییم چون جانِ بیمار به آن بسته است: تعویض کاملِ لوله‌ی تراکئوستومی کارِ شما نیست. این کار باید توسط پزشک یا پرستار آموزش‌دیده و مجهز انجام شود، چون اگر لوله درست در مسیر نای ننشیند، ممکن است در بافت زیر پوست جا بگیرد و راه هوایی بیمار قطع شود. حتی خانواده‌های باتجربه هم این کار را به کادر درمان می‌سپارند.

کاری که از شما انتظار می‌رود، مراقبت روزانه و — در بعضی مدل‌های لوله — بیرون آوردن و تمیز کردنِ لوله‌ی داخلی است، آن هم فقط اگر پرستار مطمئن شده که شما آن را درست یاد گرفته‌اید. تعویضِ خودِ لوله‌ی اصلی، طبق برنامه، بر عهده‌ی تیم درمان است. اگر لوله ناگهان و بیرون از برنامه بیرون آمد، همان‌طور که گفتیم، این یک وضعیت اورژانسی است و باید فوراً کمک بخواهید، نه اینکه خودتان لوله‌ی نو را جا بزنید.

سلامت روانِ مراقب و بیمار؛ تنها نمانید

تا اینجا از لوله و دستگاه و عفونت گفتیم، اما یک بخش هست که کمتر کسی درباره‌اش حرف می‌زند و به‌اندازه‌ی بقیه مهم است: خودِ شما. خوابِ بریده‌بریده، اضطراب دائمِ آلارم دستگاه، ترسِ آن صدای قُل‌قُل نیمه‌شب و احساس اینکه یک لحظه هم نمی‌شود خانه را ترک کرد — این‌ها روی هم جمع می‌شوند و مراقب را به مرزِ ازپاافتادگی می‌رسانند.

یک حقیقتِ ساده را باور کنید: مراقبِ خسته و بیمار، نمی‌تواند مراقب خوبی باشد. اگر شما زمین بخورید، بیمار کسی را که به او وابسته است از دست می‌دهد. پس استراحت شما تجمل نیست، بخشی از درمانِ بیمار است. کار را بین اعضای خانواده تقسیم کنید، نوبت‌بندی بگذارید تا هر کس چند ساعت خواب کامل داشته باشد، و خجالت نکشید که برای شب‌ها یا ساعاتی از روز، از یک پرستار کمک بگیرید. حالِ روحیِ خودِ بیمار را هم دست‌کم نگیرید؛ بیماری که نمی‌تواند حرف بزند اغلب احساس تنهایی و ناتوانی می‌کند. با او حرف بزنید، دستش را بگیرید، برایش توضیح بدهید چه کار می‌کنید. همین حضورِ آرام، هم فشارِ روانی او را کم می‌کند و هم همکاری‌اش را بیشتر.

هفته‌های اول؛ چرا معمولاً به کمک نیاز دارید

صادقانه بگوییم: تقریباً هیچ خانواده‌ای نیست که هفته‌ی اولِ مراقبت را بدون کمک و بدون اضطراب گذرانده باشد. این طبیعی است. شما دارید مهارتی را یاد می‌گیرید که پرستارها ماه‌ها برایش آموزش دیده‌اند، آن هم در حالی که خسته و نگرانید.

برای همین توصیه‌ی همیشگی ما این است که دست‌کم روزهای اول، یک پرستار آموزش‌دیده کنارتان باشد. نقش این پرستار فقط انجام کارها نیست؛ مهم‌تر این است که کنار شما بایستد، تکنیک ساکشن و مراقبت از استوما را روی بیمارِ خودتان به شما نشان بدهد، به شما اعتمادبه‌نفس بدهد و کم‌کم کارها را به شما بسپارد. بعضی خانواده‌ها بعد از یکی دو هفته کاملاً مستقل می‌شوند؛ بعضی ترجیح می‌دهند برای شب‌ها یا ساعات حساس، همیشه پرستار داشته باشند. هر دو انتخابِ درستی است.

در آذرنجات، خدمات پرستاری بیمار در منزل و راه‌اندازی ICU در منزل دقیقاً برای همین طراحی شده‌اند: پرستارانی که با بیمار تنفسی و تراکئوستومی کار کرده‌اند، به خانه‌ی شما در تبریز می‌آیند، تجهیزات لازم را می‌رسانند و شما را قدم‌به‌قدم همراهی می‌کنند تا آن روزی که با خیال راحت بگویید «خودم از پسش برمی‌آیم».

یک جمع‌بندی کوتاه برای همراهانِ بیمار

مراقبت از بیمار ونتیلاتوری و تراکئوستومی در منزل، در نگاه اول کوهی به‌نظر می‌رسد، اما وقتی تکه‌تکه یادش می‌گیرید، به یک روالِ آرام و قابل‌مدیریت تبدیل می‌شود. سه چیز را همیشه یادتان باشد: تکنیک‌های عملی را از پرستار یاد بگیرید نه از روی متن، نشانه‌های هشدار را جدی بگیرید و برای تماس با پزشک تردید نکنید، و خودتان را هم فراموش نکنید.

اگر بیمار شما به‌زودی از بیمارستان مرخص می‌شود یا همین حالا در خانه است و احساس می‌کنید به تجهیزات یا پرستار نیاز دارید، همین امروز با ما تماس بگیرید. یک تماس با شماره‌ی ۰۹۱۴-۹۱۴-۴۴۹۸ کافی است تا کارشناسان آذرنجات وضعیت بیمار شما را بشنوند و بگویند از کجا و چطور شروع کنید. شما این مسیر را تنها نمی‌روید.