مانیتورینگ و پایش علائم حیاتی در درمانگاه شبانه‌روزی آذرنجات تبریز

پایش علائم حیاتی چیست؟

علائم حیاتی چند عدد ساده‌اند که نشان می‌دهند بدن در همین لحظه چگونه کار می‌کند. اندازه‌گیری منظم این اعداد و دیدن روند تغییر آن‌ها یکی از پایه‌های مراقبت در اورژانس است. یک عدد به‌تنهایی کمتر از روند آن‌ها اهمیت دارد؛ مثلاً اکسیژن خونی که آرام‌آرام پایین می‌آید یا فشاری که پس از درمان پایدار می‌شود، به پزشک می‌گوید بیمار در چه مسیری است.

کدام علائم اندازه‌گیری می‌شود؟

• فشار خون: فشار خون در بزرگسالان معمولاً کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه طبیعی در نظر گرفته می‌شود. فشار خیلی بالا یا افت فشار هر دو نیاز به بررسی دارند.
• ضربان قلب (نبض): در بزرگسالان در حال استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه است.
• اکسیژن خون (SpO2): با یک گیره‌ی کوچک روی انگشت اندازه‌گیری می‌شود و در افراد سالم معمولاً ۹۵ درصد یا بیشتر است. در بیماران ریوی مزمن، پزشک هدف متفاوتی تعیین می‌کند.
• تعداد تنفس: در بزرگسالان در حال استراحت معمولاً حدود ۱۲ تا ۲۰ بار در دقیقه است.
• دمای بدن: معمولاً حدود ۳۷ درجه‌ی سانتی‌گراد است و بسته به محل اندازه‌گیری کمی تفاوت دارد.
• مانیتورینگ قلبی: در صورت نیاز، با چسباندن چند الکترود، ریتم قلب به‌طور پیوسته روی صفحه‌ی مانیتور نمایش داده می‌شود.

این محدوده‌ها کلی هستند و در کودکان، سالمندان و بیماران خاص فرق می‌کند. تفسیر اعداد همیشه با پزشک است.

چه عواملی عددها را نادرست نشان می‌دهد؟

اندازه‌گیری درست هم به اندازه‌ی خود عدد مهم است. کاف فشارسنجی که برای بازو کوچک یا بزرگ باشد، صحبت کردن یا راه رفتن درست پیش از اندازه‌گیری، و اضطراب می‌تواند فشار خون را متفاوت نشان دهد. در پالس‌اکسیمتری، دست سرد، لاک یا ناخن مصنوعی، لرزش و حرکت انگشت ممکن است عدد اکسیژن را نادرست کند. به همین دلیل اگر عددی غیرمنتظره باشد، پرسنل معمولاً اندازه‌گیری را تکرار می‌کنند یا روش دیگری به کار می‌برند و تصمیم بر پایه‌ی یک عدد تنها گرفته نمی‌شود.

پایش در اورژانس و تخت‌های تحت نظر آذرنجات

در اورژانس شبانه‌روزی درمانگاه آذرنجات، علائم حیاتی بیماران هنگام مراجعه و پیش از تصمیم پزشک اندازه‌گیری می‌شود. بیمارانی که برای درمان یا بررسی بیشتر در تخت‌های تحت نظر و بستری موقت می‌مانند، در طول این مدت به‌طور مرتب پایش می‌شوند و برای کسانی که لازم باشد، مانیتور قلبی و پالس‌اکسیمتری پیوسته به کار می‌رود. اگر در این مدت اعداد تغییر کند، پرستار پزشک را در جریان می‌گذارد و درمان بر همان اساس تنظیم می‌شود.

چه بیمارانی به پایش منظم نیاز دارند؟

• بیمارانی که سرم یا داروی تزریقی دریافت می‌کنند
• بیماران با فشار خون خیلی بالا یا افت فشار
• بیماران با تب بالا، کم‌آبی یا اسهال و استفراغ شدید
• بیماران با تنگی نفس یا پایین بودن اکسیژن خون
• بیماران با تپش قلب یا ضربان نامنظم
• سالمندان و بیماران با بیماری‌های زمینه‌ای که وضعیتشان ممکن است سریع تغییر کند

محدودیت‌ها: چه زمانی بیمار به بیمارستان اعزام می‌شود؟

تخت‌های تحت نظر درمانگاه برای مراقبت کوتاه‌مدت هستند و جای بخش مراقبت‌های ویژه‌ی بیمارستان را نمی‌گیرند. اگر علائم حیاتی بیمار با وجود درمان پایدار نشود، یا بیمار به بررسی و درمانی نیاز داشته باشد که در درمانگاه ممکن نیست، پزشک اعزام به بیمارستان را هماهنگ می‌کند. این تصمیم به شرایط هر بیمار بستگی دارد.

اگر در خانه با بیمار هستید و او دچار درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس شدید، کبودی لب‌ها، کاهش هوشیاری یا تشنج شده است، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستانی بروید.

پایش علائم حیاتی در منزل

برای بیمارانی که در خانه مراقبت می‌شوند و پزشک پایش پیوسته را برایشان توصیه کرده است، اجاره‌ی مانیتور علائم حیاتی بیمار هم امکان‌پذیر است. به یاد داشته باشید که مانیتور خانگی فقط اعداد را نشان می‌دهد و جای ارزیابی پزشک را نمی‌گیرد؛ از پزشک بپرسید هر عدد در چه محدوده‌ای برای بیمار شما نگران‌کننده است و در آن صورت چه کنید.

چرا آذرنجات؟

در درمانگاه آذرنجات پایش علائم حیاتی بخشی از مراقبت روزمره‌ی اورژانس است، نه یک خدمت جدا. اعداد در کنار معاینه و درمان بررسی می‌شوند و پزشک بر اساس روند آن‌ها تصمیم می‌گیرد. درمانگاه در خیابان امام خمینی تبریز، روبه‌روی ایستگاه تپلی باغی است و اورژانس آن شبانه‌روزی فعال است. برای پرسش با شماره‌ی درمانگاه ۰۹۱۴-۹۱۴-۴۴۹۸ تماس بگیرید.