بانک اطلاعات درمانگاه آذرنجات بخش تخصصی دندانپزشکی

راهنمای کامل جراحی دندان عقل و جراحی دهان

جراحی دندان عقل یعنی خارج کردن دندان عقلی که کامل بیرون نیامده یا با کشیدن ساده درنمی‌آید. با بی‌حسی موضعی، لثه کنار زده می‌شود، گاهی کمی استخوان برداشته یا دندان تکه‌تکه می‌شود و محل بخیه می‌خورد. خود جراحی معمولاً بیست دقیقه تا یک ساعت است، تورم روز دوم و سوم به اوج می‌رسد و بیشتر افراد در یکی دو هفته به حالت عادی برمی‌گردند.

  • ۱۲ گام
  • ۲۴ دقیقه مطالعه
  • تیم درمانی آذرنجات · بازبینی ۲۰ آبان ۱۴۰۵

جراحی دندان عقل یعنی چی و جراحی دهان شامل چه کارهایی است؟

جراحی دندان عقل یعنی خارج کردن دندان عقلی که کامل بیرون نیامده یا ریشه‌اش طوری است که با کشیدن ساده درنمی‌آید. دندانپزشک با بی‌حسی موضعی لثه را کنار می‌زند، در صورت نیاز کمی از استخوان را برمی‌دارد یا دندان را چند تکه می‌کند و بعد محل را بخیه می‌زند. بیشتر این جراحی‌ها سرپایی‌اند و همان روز به خانه برمی‌گردید.

این راهنما برای کسی نوشته شده که دندانپزشک به او گفته «دندان عقلت باید جراحی شود» و حالا ده‌ها سؤال دارد: درد دارد؟ چقدر طول می‌کشد؟ عصب آسیب می‌بیند؟ بعدش چه بخورم؟ ما در بخش دندانپزشکی آذرنجات تبریز این سؤال‌ها را هر هفته می‌شنویم و جواب‌ها را به همان ترتیبی چیده‌ایم که بیمار با آن‌ها روبه‌رو می‌شود: از تصمیم تا روز جراحی، از شب اول تا روزی که حفره کامل جوش می‌خورد. اگر فقط دنبال نوبت و شرایط پذیرش هستید، صفحه‌ی جراحی دهان و دندان در تبریز را ببینید.

کشیدن ساده با کشیدن جراحی چه فرقی دارد؟

در کشیدن ساده، دندان کامل در دهان دیده می‌شود. دندانپزشک با ابزار مخصوص آن را کمی لق می‌کند و بیرون می‌آورد؛ برش و بخیه معمولاً لازم نیست. کشیدن جراحی وقتی لازم می‌شود که دندان زیر لثه یا استخوان مانده، تاجش شکسته و فقط ریشه باقی است، ریشه‌ها خمیده یا باز از هم‌اند، یا دندان در حین کشیدن ساده می‌شکند. در این حالت یک برش کوچک در لثه داده می‌شود و دندان، گاهی به‌صورت تکه‌تکه، خارج می‌شود.

آماده‌ی مراجعه هستید؟

شرایط پذیرش، مراحل مراجعه و فرم درخواست در صفحه‌ی خدمت است.

جراحی دهان و دندان در آذرنجات

پرسش‌های متداول درباره‌ی جراحی دهان و دندان

آیا همه‌ی دندان‌های عقل باید کشیده شوند؟

خیر. دندان عقلی که کامل رویش یافته، در جای درست است، قابل تمیز کردن است و مشکلی ایجاد نکرده، می‌تواند بماند. کشیدن وقتی توصیه می‌شود که التهاب مکرر لثه، پوسیدگی، آسیب به دندان کناری یا کیست وجود داشته باشد. برای دندان‌های نهفته‌ی بی‌علامت، تصمیم پس از عکس و سنجیدن خطرها گرفته می‌شود؛ گاهی پایش دوره‌ای کافی است و گاهی کشیدن در جوانی منطقی‌تر است.

بعد از کشیدن دندان عقل چند روز تورم دارم؟

تورم معمولاً در روز دوم و سوم به اوج می‌رسد و پس از آن به‌تدریج کم می‌شود. کمپرس سرد در روز اول، بالا نگه داشتن سر هنگام استراحت و مصرف مسکن طبق دستور کمک می‌کند. کبودی خفیف و محدودیت باز کردن دهان هم ممکن است چند روز طول بکشد. تورمی که پس از روز سوم بیشتر شود یا با تب و ترشح چرک همراه باشد باید بررسی شود.

از کجا بفهمم دچار خشکی حفره شده‌ام؟

خشکی حفره معمولاً با دردی شدید شروع می‌شود که دو تا چهار روز پس از کشیدن دندان، وقتی انتظار دارید درد کمتر شود، بیشتر می‌شود. این درد به گوش و شقیقه تیر می‌کشد و با مسکن‌های معمول کنترل نمی‌شود. ممکن است حفره خالی به نظر برسد و بوی بد داشته باشد. در این حالت به دندانپزشک مراجعه کنید تا حفره شست‌وشو و پانسمان دارویی گذاشته شود.

آیا بعد از کشیدن دندان حتماً آنتی‌بیوتیک لازم است؟

خیر. بیشتر کشیدن‌های دندان، حتی برخی جراحی‌های دندان عقل، بدون آنتی‌بیوتیک به‌خوبی ترمیم می‌شوند. آنتی‌بیوتیک در عفونت فعال همراه با تورم یا تب، جراحی‌های گسترده و برخی بیماری‌های زمینه‌ای تجویز می‌شود. مصرف بی‌دلیل آن عوارض گوارشی و مقاومت میکروبی را به دنبال دارد و جلوی خشکی حفره را هم به‌طور قطعی نمی‌گیرد. اگر تجویز شد، دوره را کامل کنید.

کی می‌توانم بعد از جراحی سیگار بکشم؟

توصیه می‌شود دست‌کم چند روز پس از جراحی و تا حد ممکن بیشتر سیگار نکشید. مکیدن سیگار و مواد موجود در دود آن هم لخته را جابه‌جا می‌کند و هم خون‌رسانی را کم می‌کند و از عوامل مهم خشکی حفره و دیر خوب شدن زخم است. قلیان هم همین اثر را دارد. این دوره فرصت مناسبی برای ترک سیگار هم هست.

با مصرف داروی رقیق‌کننده‌ی خون می‌توانم دندان بکشم؟

در بسیاری از موارد بله، اما هرگز داروی خود را خودسرانه قطع نکنید، چون قطع آن خطر لخته و سکته را بالا می‌برد. نوع دارو و آخرین آزمایش انعقادی را به دندانپزشک بگویید. تصمیم درباره‌ی ادامه یا تنظیم دارو با دندانپزشک و پزشک معالج است و برای کنترل خونریزی موضعی هم اقدامات لازم انجام می‌شود.

جراحی دندان عقل درد دارد؟

با بی‌حسی موضعی کامل، حین جراحی نباید درد تیز داشته باشید؛ آنچه بیشتر افراد حس می‌کنند فشار و صدای ابزار است. اگر جایی تیر کشید، دست‌تان را بالا بیاورید تا بی‌حسی بیشتری تزریق شود. درد اصلی چند ساعت بعد، با رفتن اثر بی‌حسی، شروع می‌شود و معمولاً در یکی دو روز اول بیشتر است. خوردن اولین نوبت مسکن پیش از رفتن کامل بی‌حسی کمک زیادی می‌کند.

جراحی دندان عقل چقدر طول می‌کشد؟

خود جراحی، از تزریق بی‌حسی تا آخرین بخیه، معمولاً از حدود بیست دقیقه برای موارد ساده‌تر تا یک ساعت یا کمی بیشتر برای دندان نهفته‌ی افقی در استخوان طول می‌کشد. با زمان پذیرش، آماده‌سازی و توضیح مراقبت‌ها، بهتر است یکی دو ساعت برای مراجعه وقت بگذارید. زمان دقیق را دندانپزشک پس از دیدن عکس و موقعیت دندان بهتر می‌تواند پیش‌بینی کند.

جراحی دندان عقل چقدر طول می‌کشد خوب شود؟

بیشتر افراد دو تا سه روز ناراحتی جدی دارند، در پایان هفته‌ی اول به زندگی عادی برمی‌گردند و حدود دو هفته بعد چیز خاصی حس نمی‌کنند. لثه‌ی روی حفره معمولاً در دو تا چهار هفته بسته می‌شود، اما پر شدن کامل استخوان چند ماه طول می‌کشد. دندان نهفته‌ی عمیق در فک پایین، سن بالاتر، سیگار و دیابت کنترل‌نشده بهبود را کندتر می‌کنند.

جراحی دندان عقل نهفته روی عصب چه عوارضی دارد؟

وقتی ریشه‌ی دندان عقل پایین به عصب فک نزدیک است، احتمال بی‌حسی یا مورمور لب پایین، چانه یا زبان بعد از جراحی بیشتر می‌شود. بیشتر این حالت‌ها موقت‌اند و طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شوند و ماندگار شدن آن نادر است. برای کم کردن خطر، دندانپزشک ممکن است عکس سه‌بعدی بخواهد یا روش دیگری مثل برداشتن تاج و نگه داشتن ریشه را بررسی کند. بی‌حسی بیش از یک روز را گزارش دهید.

کشیدن دندان عقل بالا راحت‌تر است یا پایین؟

به‌طور معمول دندان عقل بالا راحت‌تر کشیده می‌شود و دوره‌ی بهبودش کوتاه‌تر است، چون استخوان فک بالا متخلخل‌تر است و عصب حسی مهمی در مسیرش نیست. عارضه‌ی خاص فک بالا نزدیکی ریشه به سینوس است؛ اگر حفره با سینوس ارتباط پیدا کند، باید چند روز فین نکنید و با دهان باز عطسه کنید. دندان عقل پایین، به‌ویژه نهفته و افقی، معمولاً جراحی دشوارتری دارد.

در دوران بارداری می‌توانم دندان عقل بکشم؟

جراحی انتخابی دندان عقل معمولاً به بعد از زایمان موکول می‌شود. اما اگر درد شدید یا عفونت دارید، درمان را عقب نیندازید، چون عفونت درمان‌نشده برای مادر و جنین خطرناک‌تر است. درمان‌های ضروری را معمولاً در سه‌ماهه‌ی دوم راحت‌تر می‌شود انجام داد. بارداری را پیش از هر عکس و دارو بگویید و درباره‌ی مسکن و آنتی‌بیوتیک با دندانپزشک و ماما یا پزشک خود هماهنگ باشید.

بعد از کشیدن دندان عقل چه بخورم؟

تا رفتن کامل بی‌حسی چیزی نخورید تا لب و زبان‌تان را گاز نگیرید. بعد از آن غذای نرم و ولرم مثل ماست، سوپ رقیق، پوره‌ی سیب‌زمینی، فرنی و تخم‌مرغ نیم‌بند بخورید و با سمت مقابل بجوید. چند روز از تخمه، آجیل، برنج خشک، غذای خیلی داغ و تند، نوشابه‌ی گازدار و نوشیدن با نی پرهیز کنید. آب کافی بنوشید و به‌تدریج به غذای معمولی برگردید.

جراحی دندان عقل با بیهوشی هم انجام می‌شود؟

بیشتر جراحی‌های دندان عقل، حتی نهفته، با بی‌حسی موضعی به‌خوبی انجام می‌شوند. بیهوشی عمومی برای موارد خاص است، مثل جراحی‌های گسترده، کشیدن هم‌زمان چند دندان نهفته‌ی دشوار در برخی افراد یا بیمارانی که به دلیل شرایط پزشکی یا اضطراب شدید نمی‌توانند همکاری کنند. بیهوشی خطرها و آمادگی‌های خودش را دارد و در بیمارستان انجام می‌شود. در آذرنجات جراحی‌ها با بی‌حسی موضعی انجام و موارد نیازمند بیهوشی ارجاع می‌شوند.

اگر دندان عقل نهفته را جراحی نکنم چه می‌شود؟

اگر دندان هیچ مشکلی ایجاد نکرده باشد، ممکن است سال‌ها بی‌صدا بماند و فقط پایش دوره‌ای بخواهد. اما دندان نیمه‌نهفته‌ی مشکل‌ساز ممکن است باعث التهاب و عفونت‌های تکراری لثه، پوسیدگی پشت دندان آسیای دوم یا به‌ندرت بزرگ شدن کیست اطراف دندان شود. از طرفی جراحی در سنین بالاتر معمولاً دشوارتر و بهبودش کندتر است. معاینه و عکس دوره‌ای کمک می‌کند زمان درست تصمیم را از دست ندهید.

بخیه‌ها کی کشیده می‌شوند؟

اگر بخیه‌ی غیرجذبی زده شده باشد، معمولاً حدود یک هفته بعد در یک مراجعه‌ی کوتاه کشیده می‌شود که درد چندانی ندارد. بخیه‌ی جذبی خودش طی یکی دو هفته حل می‌شود یا می‌افتد و نیازی به کشیدن ندارد. اگر بخیه زودتر باز شد ولی خونریزی، تورم بیشتر یا درد شدید ندارید، معمولاً جای نگرانی نیست، اما برای اطمینان به بخش دندانپزشکی خبر بدهید. با زبان یا خلال دندان به بخیه‌ها ور نروید.

بعد از جراحی دندان عقل کی می‌توانم سر کار بروم و ورزش کنم؟

اگر کار پشت‌میزی دارید، معمولاً یکی دو روز استراحت کافی است. برای کار بدنی سنگین یا شغل‌هایی که زیاد حرف زدن لازم دارند، سه تا پنج روز منطقی‌تر است. ورزش شدید و بلند کردن وزنه را دست‌کم چند روز کنار بگذارید، چون بالا رفتن فشار خون ممکن است خونریزی را دوباره شروع کند. اگر هر دو سمت باید جراحی شوند، درباره‌ی جدا کردن جلسه‌ها از دندانپزشک بپرسید.

اگر شب بعد از کشیدن دندان خونریزی کرد چه کنم؟

رگه‌ی خون در بزاق تا یک شب طبیعی است. اگر خون تازه می‌آید، یک گاز تمیز تاشده یا کیسه‌ی چای سیاه خیس و سردشده را دقیقاً روی حفره بگذارید و نیم ساعت تا یک ساعت محکم گاز بگیرید. سر را بالا نگه دارید، تف نکنید و فعالیت نکنید. اگر پس از یک ساعت بند نیامد، به اورژانس شبانه‌روزی درمانگاه مراجعه کنید و اگر با سرگیجه یا رنگ‌پریدگی همراه است، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

درمانگاه شبانه‌روزی آذرنجات، تبریز

اورژانس و درمانگاه عمومی ۲۴ ساعته و بدون نوبت؛ برای سایر بخش‌ها زمان پذیرش را تلفنی بپرسید.

این راهنما برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. در فوریت‌های تهدیدکننده‌ی حیات با ۱۱۵ تماس بگیرید.