بانک اطلاعات درمانگاه آذرنجات بخش تخصصی دندانپزشکی

راهنمای کامل روکش، بریج و دندان مصنوعی

پروتز دندان هر پوشش یا جایگزین مصنوعی است که شکل و کار دندان را برمی‌گرداند. روکش، تاج دندان آسیب‌دیده را می‌پوشاند؛ بریج جای یک یا دو دندان را با تکیه بر دندان‌های کناری پر می‌کند؛ دندان مصنوعی متحرک یا کامل چند یا همه‌ی دندان‌های یک فک را جایگزین می‌کند؛ و پروتز روی ایمپلنت روی ریشه‌ی مصنوعی کاشته‌شده قرار می‌گیرد.

  • ۱۴ گام
  • ۲۳ دقیقه مطالعه
  • تیم درمانی آذرنجات · بازبینی ۲۰ آبان ۱۴۰۵

پروتز دندان چیست و چه انواعی دارد؟

پروتز دندان هر پوشش یا جایگزین مصنوعی است که شکل و کار دندان را برمی‌گرداند. روکش، تاج دندانِ آسیب‌دیده را می‌پوشاند؛ بریج، جای یک یا چند دندان ازدست‌رفته را با تکیه بر دندان‌های کناری پر می‌کند؛ دندان مصنوعی متحرک یا کامل، چند یا همه‌ی دندان‌های یک فک را جایگزین می‌کند؛ و پروتز روی ایمپلنت روی پایه‌ای قرار می‌گیرد که در استخوان کاشته شده است.

این راهنما را برای کسی نوشته‌ایم که دندانپزشک به او گفته «این دندان روکش می‌خواهد» یا «باید جای خالی را پر کنیم» و حالا بین اسم‌های مختلف سردرگم است: زیرکونیا یا سرامیک؟ بریج یا ایمپلنت؟ دندان مصنوعی ژله‌ای بهتر است یا معمولی؟ ترتیب فصل‌ها همان ترتیبی است که تصمیم شما جلو می‌رود: اول این‌که چرا اصلاً پروتز لازم است، بعد شناخت هر گزینه، بعد مراحل ساخت، مراقبت، عوارض و عوامل هزینه. اگر فقط شرایط پذیرش و نوبت را می‌خواهید، به صفحه‌ی پروتز و روکش دندان در تبریز بروید.

چرا جای خالی دندان را نباید رها کرد؟

از دست دادن دندان فقط یک فضای خالی نیست. در ماه‌ها و سال‌های بعد، تغییرهایی آرام اتفاق می‌افتد که بیشترشان بی‌درد است و به همین دلیل دیده نمی‌شود:

آماده‌ی مراجعه هستید؟

شرایط پذیرش، مراحل مراجعه و فرم درخواست در صفحه‌ی خدمت است.

پروتز و روکش دندان در آذرنجات

پرسش‌های متداول درباره‌ی پروتز و روکش دندان

روکش دندان چقدر عمر می‌کند؟

روکشی که درست ساخته و مراقبت شود، معمولاً سال‌های زیادی کار می‌کند، اما عمر آن برای همه یکسان نیست. پوسیدگی لبه‌ی دندان زیر روکش، بیماری لثه، دندان‌قروچه و جویدن اجسام سخت از علت‌های رایج نیاز به تعویض هستند. مسواک زدن دقیق کنار لثه، نخ دندان و معاینه‌ی منظم به ماندگاری آن کمک می‌کند. اگر دندان‌قروچه دارید، محافظ شبانه را جدی بگیرید.

بریج بهتر است یا ایمپلنت؟

هر کدام مزایا و محدودیت خود را دارد. بریج جراحی نمی‌خواهد و زودتر آماده می‌شود، اما دندان‌های کناری باید تراشیده شوند. ایمپلنت به دندان‌های کناری دست نمی‌زند و به حفظ استخوان کمک می‌کند، اما به استخوان کافی، جراحی و چند ماه زمان نیاز دارد. اگر دندان‌های کناری خودشان روکش لازم دارند، بریج گزینه‌ی منطقی‌تری است و اگر سالم‌اند، ایمپلنت ارزش بررسی دارد.

عادت کردن به دندان مصنوعی چقدر طول می‌کشد؟

بیشتر افراد در چند هفته‌ی اول با احساس بزرگی در دهان، ترشح بیشتر بزاق، تغییر خفیف گفتار و گاهی زخم‌های کوچک روبه‌رو می‌شوند. جویدن را با غذای نرم و لقمه‌های کوچک شروع کنید و بلند خواندن به سازگاری گفتار کمک می‌کند. زخم‌ها را با جلسات تنظیم برطرف کنید و پروتز را خودتان تراش ندهید. دندان مصنوعی کامل پایین معمولاً زمان بیشتری برای عادت کردن می‌خواهد.

چرا دندان مصنوعی کامل پایین لق است؟

دندان مصنوعی پایین سطح تکیه‌گاه کوچک‌تری از بالا دارد و زبان و عضلات کف دهان هنگام صحبت و جویدن آن را جابه‌جا می‌کنند. تحلیل استخوان در طول سال‌ها هم آن را لق‌تر می‌کند. گاهی ریلاین یا ساخت پروتز جدید کمک می‌کند و در بسیاری از موارد قرار دادن دو یا چند ایمپلنت برای نگه داشتن آن ثبات را به‌طور محسوس بهتر می‌کند.

اگر روکشم افتاد چه کنم؟

روکش را تمیز نگه دارید و همراه بیاورید و برای زمان پذیرش با بخش دندانپزشکی تماس بگیرید. روکش را با چسب‌های خانگی نچسبانید، چون ممکن است در جای اشتباه بنشیند یا به دندان آسیب بزند. تا آن زمان با آن سمت نجوید و از خوراکی‌های خیلی سرد و شیرین پرهیز کنید، چون دندان تراشیده‌شده حساس است. اگر روکش را بلعیدید و سرفه یا تنگی نفس ندارید، این را هم بگویید.

روکش دندان چیست و چه کاربردی دارد؟

روکش یا کراون کلاهکی است که تمام تاج دندان را از لبه‌ی لثه به بالا می‌پوشاند و شکل و استحکام آن را برمی‌گرداند. برای دندانی که بیشتر آن پرکردگی است، دندان عصب‌کشی‌شده‌ی عقبی، دندان ترک‌خورده یا ساییده، پایه‌ی بریج و پوشاندن ایمپلنت کاربرد دارد. برای جا شدن روکش، دندان از همه طرف تراشیده می‌شود و این تراش برگشت‌ناپذیر است؛ پس در دندان جلو ابتدا روش‌های محافظه‌کارانه‌تر بررسی می‌شود.

روکش زیرکونیا بهتر است یا سرامیکی؟

هیچ‌کدام برای همه برتر نیست. زیرکونیا بسیار محکم است و برای دندان‌های عقبی پرفشار و افرادی که حساسیت به فلز دارند مناسب است. روکش تمام‌سرامیک شیشه‌ای شفافیت طبیعی‌تری دارد و بیشتر برای دندان‌های جلو انتخاب می‌شود، اما استحکامش کمتر است. روکش فلز-سرامیک سابقه‌ی طولانی دارد ولی ممکن است کنار لثه لبه‌ی تیره نشان دهد. انتخاب به جای دندان، دندان‌قروچه و رنگ دندان‌های کناری بستگی دارد.

روکش دندان درد دارد؟

تراش دندان با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و دردناک نیست. بعد از آن ممکن است لثه‌ی اطراف یکی دو روز کمی حساس باشد و دندان چند روز تا چند هفته به سرما حساسیت نشان دهد که معمولاً خودبه‌خود کم می‌شود. اگر هنگام بستن دهان اول روی روکش برخورد می‌کنید یا موقع گاز گرفتن درد دارید، روکش احتمالاً بلند است و با یک تنظیم کوتاه درست می‌شود. درد شبانه یا خودبه‌خودی باید بررسی شود.

روکش دندان چقدر طول می‌کشد؟

روکش معمولی معمولاً دو جلسه دارد که بین‌شان چند روز تا دو هفته برای کار لابراتوار فاصله است و در این مدت روکش موقت روی دندان قرار می‌گیرد. اگر پیش از آن عصب‌کشی یا ساخت پست و پایه لازم باشد، زمان بیشتر می‌شود. ساخت روکش در یک جلسه با اسکن و تراش دیجیتال در برخی مراکز ممکن است، اما همه‌جا وجود ندارد و برای همه‌ی موارد هم مناسب نیست.

آیا برای روکش حتماً باید دندان عصب‌کشی شود؟

خیر. دندانی که عصب سالم دارد می‌تواند بدون عصب‌کشی روکش شود و چند روز حساسیت به سرما بعد از تراش طبیعی است. در درصد کمی از دندان‌ها، عصبی که پیش‌تر با پوسیدگی و پرکردگی‌های بزرگ تحت فشار بوده، بعد از روکش ملتهب می‌شود و ممکن است بعداً عصب‌کشی لازم شود. در دندان عصب‌کشی‌شده‌ای که تاج کمی دارد، پیش از روکش پست و پایه ساخته می‌شود.

روکش موقت دندان چیست؟

روکش موقت پوششی از جنس ضعیف‌تر است که با سیمان موقت روی دندان تراش‌خورده گذاشته می‌شود تا روکش نهایی در لابراتوار آماده شود. این روکش از حساسیت دندان، جابه‌جا شدن آن و شکستن لبه‌هایش جلوگیری می‌کند. با آن آدامس، تافی و غذای سفت نجوید و نخ دندان را از کنار بیرون بکشید. اگر افتاد، نگهش دارید و تماس بگیرید؛ آن را ماه‌ها به‌جای روکش دائمی نگه ندارید.

بریج دندان بدون تراش یا مریلند بریج چیست؟

در مریلند بریج، دندان مصنوعی با دو بال نازک به سطح پشتی دندان‌های کناری چسبانده می‌شود و تراش دندان‌ها بسیار کم است یا لازم نیست. بیشتر برای جایگزینی یک دندان جلو در افرادی با جویدن متعادل مناسب است. چون فقط با چسب نگه داشته می‌شود، ممکن است گاهی کنده شود و دوباره چسبانده شود. برای دندان‌های عقبی پرفشار یا افرادی با دندان‌قروچه‌ی شدید معمولاً گزینه‌ی مناسبی نیست.

عوارض بریج دندان چیست؟

مهم‌ترین عیب بریج تراش دندان‌های پایه است، حتی اگر سالم باشند. اگر زیر پل خوب تمیز نشود، لبه‌ی دندان‌های پایه ممکن است بپوسد و در این صورت معمولاً کل بریج باید عوض شود. برخی دندان‌های پایه پس از تراش به عصب‌کشی نیاز پیدا می‌کنند و تحلیل استخوان زیر دندان میانی هم ادامه دارد. تمیز کردن روزانه‌ی زیر پل با نخ مخصوص و معاینه‌ی منظم بیشتر این مشکلات را کم می‌کند.

دندان مصنوعی ژله‌ای بهتر است یا معمولی؟

دندان مصنوعی ژله‌ای یا انعطاف‌پذیر گیره‌ی فلزی ندارد، ظاهر بهتری دارد و در ابتدا راحت‌تر است. برای یک یا دو دندان جلوی ازدست‌رفته یا افرادی که به فلز حساسیت دارند گزینه‌ی خوبی است. اما تعمیر و ریلاین آن دشوارتر است، تکیه‌ی کمتری روی دندان‌ها دارد و ممکن است فشار را روی لثه بیندازد. برای راه‌حل طولانی‌مدت، پارسیل با اسکلت فلزی اغلب پایدارتر است. انتخاب به وضعیت دهان شما بستگی دارد.

می‌توانم با دندان مصنوعی بخوابم؟

توصیه‌ی معمول این است که دندان مصنوعی متحرک را شب‌ها بیرون بیاورید تا لثه استراحت کند و آن را در آب تمیز یا محلول مخصوص نگه دارید. خوابیدن مداوم با پروتز با التهاب و عفونت قارچی زیر آن مرتبط است و در سالمندان با خطر بیشتر عفونت ریه هم ارتباط داده شده است. پروتزهای کوچک یک‌دندانی را هم به دلیل خطر بلعیدن در خواب نباید در دهان نگه داشت.

ریلاین دندان مصنوعی چیست؟

استخوان و لثه‌ی زیر دندان مصنوعی در طول سال‌ها تحلیل می‌رود، اما پروتز همان اندازه می‌ماند و لق می‌شود. در ریلاین، لایه‌ی تازه‌ای به سطح داخلی پروتز اضافه می‌شود تا دوباره دقیق روی لثه بنشیند. گاهی از لایه‌ی نرم یا آستر برای لثه‌های حساس استفاده می‌شود. اگر دندان‌های مصنوعی ساییده شده یا پروتز ترک خورده، ساخت پروتز جدید ممکن است منطقی‌تر از ریلاین باشد.

دندان مصنوعی فوری چیست؟

دندان مصنوعی فوری پیش از کشیدن آخرین دندان‌ها ساخته می‌شود و همان روز کشیدن در دهان قرار می‌گیرد تا بیمار حتی یک روز بی‌دندان نماند. مزیتش حفظ ظاهر و گفتار در دوره‌ی ترمیم است. اما چون لثه و استخوان در ماه‌های بعد از کشیدن کوچک می‌شوند، این پروتز به‌زودی لق می‌شود و به ریلاین یا ساخت پروتز دائمی نیاز دارد. این را از ابتدا در برنامه و هزینه در نظر بگیرید.

چسب دندان مصنوعی ضرر دارد؟

مقدار کم چسب برای اطمینان بیشتر یا در فک‌های خیلی تحلیل‌رفته اشکالی ندارد. اما اگر هر روز مقدار زیادی چسب لازم دارید، این نشانه‌ی لق بودن پروتز است و راه‌حلش ریلاین یا ساخت پروتز جدید است. چسب را هر شب کامل از پروتز و لثه پاک کنید. مصرف بسیار زیاد و طولانی برخی چسب‌های حاوی روی با مشکلات عصبی گزارش شده است؛ دستور مصرف روی بسته را رعایت کنید.

درمانگاه شبانه‌روزی آذرنجات، تبریز

اورژانس و درمانگاه عمومی ۲۴ ساعته و بدون نوبت؛ برای سایر بخش‌ها زمان پذیرش را تلفنی بپرسید.

این راهنما برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. در فوریت‌های تهدیدکننده‌ی حیات با ۱۱۵ تماس بگیرید.