بانک اطلاعات درمانگاه آذرنجات بخش شیمی‌درمانی و انکولوژی

راهنمای کامل ویزیت متخصص انکولوژی

متخصص انکولوژی پزشکی است که سرطان را تشخیص می‌دهد، درمان دارویی آن مثل شیمی‌درمانی را برنامه‌ریزی می‌کند و بیمار را پس از درمان پیگیری می‌کند. در ایران درمان دارویی سرطان بزرگسالان معمولاً با فوق تخصص خون و سرطان است. برای ویزیت، گزارش پاتولوژی، تصویربرداری‌ها، آزمایش‌ها و فهرست داروها را همراه ببرید.

  • ۱۳ گام
  • ۱۸ دقیقه مطالعه
  • تیم درمانی آذرنجات · بازبینی ۲۰ آبان ۱۴۰۵

این راهنما آموزشی است. خدمت «ویزیت متخصص انکولوژی» در آذرنجات در حال راه‌اندازی است و هنوز پذیرش ندارد؛ برای اطلاع از زمان شروع با درمانگاه تماس بگیرید.

متخصص انکولوژی کیست و دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

«متخصص انکولوژی چیست» و «کار متخصص انکولوژی چیست» از سؤال‌هایی است که بیشتر خانواده‌ها درست بعد از دیدن یک جواب پاتولوژی جست‌وجو می‌کنند. جواب کوتاه: متخصص انکولوژی پزشکی است که برای تشخیص دقیق، انتخاب درمان و پیگیری سرطان آموزش دیده است. او تصمیم می‌گیرد آیا بیمار به شیمی‌درمانی، درمان هدفمند، ایمنی‌درمانی یا هورمون‌درمانی نیاز دارد، با چه دارویی، چند دوره و با چه فاصله‌ای. در کنار آن، او معمولاً هماهنگ‌کننده‌ی اصلی مسیر درمان است؛ یعنی کسی که نظر جراح، پرتودرمانگر، پاتولوژیست و رادیولوژیست را کنار هم می‌گذارد.

کار متخصص انکولوژی فقط نوشتن نسخه‌ی شیمی‌درمانی نیست. او عوارض درمان را می‌سنجد، دوز دارو را بر اساس آزمایش‌ها و تحمل بیمار تنظیم می‌کند، پاسخ تومور به درمان را با تصویربرداری‌های میانی ارزیابی می‌کند و پس از پایان درمان، برنامه‌ی پیگیری را می‌نویسد. بخش مهمی از کارش هم گفت‌وگوست: توضیح دادن بیماری، هدف درمان و گزینه‌ها به زبانی که بیمار و خانواده بفهمند.

متخصص خون و انکولوژی (هماتولوژی و انکولوژی) چیست؟

در ایران پزشکی که درمان دارویی سرطان بزرگسالان را بر عهده دارد، معمولاً ابتدا متخصص داخلی شده و سپس دوره‌ی فوق تخصص «بیماری‌های خون و سرطان» را گذرانده است. به همین دلیل روی سربرگ نسخه‌ها عبارت «فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی» یا «فوق تخصص خون و سرطان» را می‌بینید. این پزشک هم سرطان‌های توپر (مثل پستان، روده، معده و ریه) را درمان می‌کند و هم بیماری‌های خون، از کم‌خونی‌های پیچیده و اختلالات انعقادی تا سرطان‌های خون مثل لوسمی و لنفوم.

این خدمت به‌زودی در آذرنجات

وضعیت راه‌اندازی و زمان شروع پذیرش را در صفحه‌ی خدمت ببینید یا تماس بگیرید.

ویزیت متخصص انکولوژی در آذرنجات

پرسش‌های متداول درباره‌ی ویزیت متخصص انکولوژی

فرق متخصص انکولوژی با جراح چیست؟

جراح معمولاً برداشتن توده یا نمونه‌برداری را انجام می‌دهد. متخصص انکولوژی (خون و سرطان) درمان‌های دارویی مثل شیمی‌درمانی را برنامه‌ریزی می‌کند و روند درمان و پیگیری را هماهنگ می‌کند. پرتودرمانی هم با متخصص پرتودرمانی است. در بسیاری از بیماران این پزشکان با هم تصمیم می‌گیرند و بیمار ممکن است در مراحل مختلف به هر کدام مراجعه کند.

بدون جواب پاتولوژی می‌توان به انکولوژیست مراجعه کرد؟

معمولاً تشخیص سرطان با نمونه‌برداری و گزارش پاتولوژی تأیید می‌شود و انکولوژیست برای برنامه‌ریزی درمان به آن نیاز دارد. اگر هنوز فقط علائم یا یک تصویربرداری مشکوک دارید، اغلب ابتدا پزشک عمومی یا متخصص مربوط شما را بررسی و برای نمونه‌برداری ارجاع می‌دهد. با این حال اگر سردرگم هستید، یک ویزیت می‌تواند مسیر درست را روشن کند.

آیا همراه آوردن خانواده در ویزیت لازم است؟

لازم نیست، اما توصیه می‌شود. در ویزیت انکولوژی اطلاعات زیادی گفته می‌شود و بیمار ممکن است نگران یا خسته باشد. یک همراه می‌تواند پرسش‌ها را یادآوری کند، توصیه‌ها را بنویسد و بعداً در مراقبت در خانه کمک کند. البته بیمار حق دارد تصمیم بگیرد چه کسی در ویزیت حضور داشته باشد و چه اطلاعاتی با خانواده در میان گذاشته شود.

چه علائمی در بیمار سرطانی نیاز به اورژانس دارد؟

تب در دوران شیمی‌درمانی، تنگی نفس، درد قفسه‌ی سینه، خونریزی که بند نمی‌آید، استفراغ یا اسهال شدید و مداوم، گیجی یا کاهش هوشیاری، ضعف ناگهانی اندام‌ها و تورم و درد یک‌طرفه‌ی ساق پا از علائم خطرند. در این موارد منتظر نوبت ویزیت نمانید؛ با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستانی بروید.

متخصص انکولوژی چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

متخصص انکولوژی پزشکی است که برای تشخیص، درمان دارویی و پیگیری سرطان آموزش دیده است. او درباره‌ی نیاز به شیمی‌درمانی، درمان هدفمند، ایمنی‌درمانی یا هورمون‌درمانی تصمیم می‌گیرد، دوز و تعداد دوره‌ها را تعیین می‌کند، عوارض را می‌سنجد و پاسخ تومور به درمان را ارزیابی می‌کند. او معمولاً هماهنگ‌کننده‌ی نظر جراح، پرتودرمانگر و پاتولوژیست در مسیر درمان هم هست.

متخصص خون و انکولوژی (هماتولوژی و انکولوژی) چیست؟

در ایران پزشکی که درمان دارویی سرطان بزرگسالان را بر عهده دارد، معمولاً پس از تخصص داخلی، فوق تخصص بیماری‌های خون و سرطان گرفته است. این پزشک هم سرطان‌های توپر مثل پستان، روده و ریه را درمان می‌کند و هم بیماری‌های خون مثل کم‌خونی‌های پیچیده، اختلالات انعقادی و سرطان‌های خون. روی نسخه‌ها معمولاً عبارت «فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی» دیده می‌شود.

متخصص رادیوانکولوژی یا رادیوتراپی انکولوژی چیست؟

متخصص پرتودرمانی انکولوژی پزشکی است که درمان سرطان با اشعه را طراحی و هدایت می‌کند؛ یعنی ناحیه‌ی تابش، دوز و تعداد جلسه‌ها را تعیین می‌کند. این رشته از فوق تخصص خون و سرطان جداست. اگر در نسخه‌تان ارجاع به رادیوتراپی نوشته شده، باید به مرکز پرتودرمانی و این متخصص مراجعه کنید. در بعضی بیماران پرتودرمانی و شیمی‌درمانی هم‌زمان انجام می‌شوند.

متخصص انکولوژی زنان چیست؟

متخصص انکولوژی زنان معمولاً متخصص زنان و زایمانی است که دوره‌ی تکمیلی سرطان‌های دستگاه تناسلی زنان را گذرانده است. او یافته‌های مشکوک در رحم، تخمدان و دهانه‌ی رحم را بررسی می‌کند و اغلب جراحی این سرطان‌ها را انجام می‌دهد. اگر پس از جراحی درمان دارویی لازم باشد، ممکن است فوق تخصص خون و سرطان هم در برنامه‌ی درمان شرکت کند.

کودک من به متخصص انکولوژی نیاز دارد؛ به چه کسی مراجعه کنم؟

سرطان‌های کودکان از نظر نوع، رفتار و دوز دارویی با بزرگسالان فرق دارند و باید زیر نظر فوق تخصص خون و سرطان کودکان درمان شوند. معمولاً متخصص کودکان پس از بررسی اولیه کودک را ارجاع می‌دهد. یک آزمایش خون غیرعادی یا توده در کودک همیشه به معنای سرطان نیست، اما بررسی آن را نباید عقب انداخت.

در اولین ویزیت انکولوژی چه اتفاقی می‌افتد؟

پزشک شرح حال می‌گیرد، معاینه می‌کند، گزارش پاتولوژی و تصویربرداری‌ها را بررسی می‌کند و اگر مدارک کافی باشد مرحله‌ی بیماری را مشخص می‌کند. سپس هدف درمان و گزینه‌ها را توضیح می‌دهد. گاهی تصمیم قطعی به نتیجه‌ی آزمایش‌های تکمیلی یا بررسی پرونده در جلسه‌ی مشترک پزشکان موکول می‌شود؛ این تأخیر کوتاه معمولاً به انتخاب درمان دقیق‌تر کمک می‌کند.

چرا بعد از جراحی موفق باید به انکولوژیست مراجعه کنم؟

جراحی تومور قابل‌دیدن را برمی‌دارد، اما ممکن است سلول‌های سرطانی دیده‌نشده در بدن باقی مانده باشند. گزارش پاتولوژی پس از جراحی نشان می‌دهد تومور چقدر بزرگ بوده، غدد لنفاوی درگیر بوده‌اند یا نه و چه نشانگرهایی دارد. متخصص انکولوژی با همین اطلاعات تصمیم می‌گیرد آیا درمان کمکی برای کم کردن خطر بازگشت لازم است یا پیگیری کافی است.

مرحله‌ی سرطان (Stage) و درجه (Grade) چه فرقی دارند؟

درجه نشان می‌دهد سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ چقدر با سلول طبیعی فرق دارند و معمولاً درباره‌ی سرعت رشد سرنخ می‌دهد. مرحله نشان می‌دهد بیماری در بدن چقدر گسترش یافته است؛ اندازه‌ی تومور، درگیری غدد لنفاوی و انتشار به اعضای دور. هر دو در انتخاب درمان مهم‌اند، اما به‌تنهایی پیش‌آگهی شما را تعیین نمی‌کنند و تفسیرشان با پزشک معالج است.

چه سؤال‌هایی در ویزیت انکولوژی بپرسم؟

بپرسید نوع دقیق سرطان و مرحله‌ی آن چیست، هدف درمان چیست، چه گزینه‌هایی دارید و چرا این گزینه پیشنهاد شده، درمان چقدر طول می‌کشد، شایع‌ترین و خطرناک‌ترین عوارض کدام‌اند، شب یا روز تعطیل با چه کسی تماس بگیرید، آیا درمان بر باروری اثر دارد و هزینه و سهم بیمه چقدر است. پاسخ‌ها را یادداشت کنید.

آیا گرفتن نظر دوم از متخصص انکولوژی دیگر درست است؟

بله. گرفتن نظر دوم در تصمیم‌های بزرگ رایج است و بی‌احترامی به پزشک اول نیست؛ به‌خصوص در سرطان‌های نادر یا پیچیده، توصیه‌های متفاوت یا درمان‌های پرعارضه. همه‌ی مدارک و در صورت درخواست لام پاتولوژی را ببرید. فقط مراقب باشید گرفتن نظر دوم شروع درمان را ماه‌ها عقب نیندازد و از پزشک اول بپرسید چقدر فرصت منطقی است.

ویزیت‌های انکولوژی در طول شیمی‌درمانی هر چند وقت است؟

معمولاً پیش از هر دوره یا هر چند دوره یک‌بار ویزیت انجام می‌شود. پزشک آزمایش‌های پیش از جلسه را بررسی می‌کند، درباره‌ی عوارض دوره‌ی قبل می‌پرسد و در صورت نیاز دوز را تغییر می‌دهد یا جلسه را چند روز عقب می‌اندازد. یک دفترچه‌ی روزانه‌ی عوارض، دمای بدن و غذا خوردن نگه دارید تا در ویزیت به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند.

چطور یک متخصص انکولوژی مناسب انتخاب کنم؟

اول مطمئن شوید رشته‌ی پزشک با نیاز شما جور است: فوق تخصص خون و سرطان برای درمان دارویی بزرگسالان، فوق تخصص کودکان برای کودک و متخصص پرتودرمانی برای رادیوتراپی. سپس به دسترسی پزشک به تیم جراحی و پرتودرمانی، توضیح روشن و صادقانه، مشخص بودن راه تماس در شرایط اضطراری و نزدیکی محل درمان توجه کنید. به وعده‌ی نتیجه‌ی قطعی اعتماد نکنید.

اگر بیمار نتواند به مطب بیاید چه کنیم؟

خانواده می‌تواند با مدارک و یادداشت عوارض به پزشک مراجعه کند یا از پزشک بپرسد آیا تماس تلفنی برای پرسش‌های کوتاه ممکن است. برای جابه‌جایی بیمار کم‌توان، آمبولانس خصوصی و برای مشکلات عمومی غیر اورژانسی، ویزیت پزشک در منزل گزینه‌های فعال آذرنجات‌اند. اما علائم اورژانسی مثل تب در دوران شیمی‌درمانی یا تنگی نفس جای ویزیت خانگی نیست و ۱۱۵ لازم است.

آیا قبل از شروع درمان باید درباره‌ی باروری صحبت کنم؟

بله، اگر هنوز قصد بچه‌دار شدن دارید. بعضی داروهای شیمی‌درمانی و پرتودرمانی ناحیه‌ی لگن ممکن است بر باروری زن و مرد اثر بگذارند. روش‌هایی برای حفظ باروری وجود دارد که معمولاً باید پیش از شروع درمان انجام شوند. این موضوع را در همان ویزیت اول با متخصص انکولوژی مطرح کنید تا اگر لازم است، پیش از درمان مشاوره‌ی مربوط انجام شود.

درمانگاه شبانه‌روزی آذرنجات، تبریز

اورژانس و درمانگاه عمومی ۲۴ ساعته و بدون نوبت؛ برای سایر بخش‌ها زمان پذیرش را تلفنی بپرسید.

این راهنما برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. در فوریت‌های تهدیدکننده‌ی حیات با ۱۱۵ تماس بگیرید.