بانک اطلاعات درمانگاه آذرنجات درمانگاه عمومی شبانه‌روزی

راهنمای کامل خدمات پرستاری سرپایی؛ از تزریق تا سوند

خدمات پرستاری سرپایی همه‌ی مراقبت‌هایی است که پس از ویزیت پزشک لازم است و بستری نمی‌خواهد: تزریق و سرم، پانسمان و بخیه، سونداژ و تعویض سوند، نوار قلب، اکسیژن‌تراپی و نبولایزر. این راهنما مراحل هر کار، زمان‌بندی تعویض سوند و پانسمان و مراقبت درست در خانه را توضیح می‌دهد.

  • ۱۳ گام
  • ۲۶ دقیقه مطالعه
  • تیم درمانی آذرنجات · بازبینی ۲۰ آبان ۱۴۰۵

خدمات پرستاری درمانگاه آذرنجات تبریز شامل همه‌ی کارهایی است که پس از ویزیت پزشک باید انجام شود و نیازی به بستری ندارد: تزریقات، وصل سرم، پانسمان و مراقبت زخم، بخیه و کشیدن بخیه، سونداژ، نوار قلب، اکسیژن‌تراپی و نبولایزر. همه‌ی این‌ها ۲۴ ساعته و در همه‌ی روزهای سال در خیابان امام خمینی، روبه‌روی ایستگاه تپلی باغی، انجام می‌شود.

مزیت انجام این خدمات در یک مرکز شبانه‌روزی روشن است: بیمار پس از ویزیت مجبور نیست جای دیگری برود، نسخه‌ی او همان‌جا اجرا می‌شود، و اگر حین انجام کار مشکلی پیش بیاید — مثل واکنش دارویی — پزشک در محل حاضر است. برای بیمارانی که امکان مراجعه ندارند هم همین خدمات در قالب خدمات پرستاری در منزل ارائه می‌شود.

خدمات پرستاری درمانگاه آذرنجات تبریز؛ تزریقات، سرم‌تراپی، پانسمان، بخیه، سونداژ و نوار قلب به‌صورت شبانه‌روزی
خدمات پرستاری درمانگاه آذرنجات؛ شبانه‌روزی، با نسخه‌ی پزشک و اقلام یکبارمصرف.

خدمات پرستاری سرپایی چیست و پرستار درمانگاه چه کارهایی انجام می‌دهد؟

«سرپایی» یعنی بیمار می‌آید، خدمت را می‌گیرد و همان روز یا همان شب به خانه برمی‌گردد. پرستار درمانگاه حلقه‌ی وصل میان دستور پزشک و بدن بیمار است: پزشک تشخیص می‌دهد و می‌نویسد، پرستار آن را درست، ایمن و با توضیح کافی اجرا می‌کند. خیلی از مراجعه‌کنندگان شبانه‌ی ما اصلاً به ویزیت تازه نیاز ندارند؛ نسخه‌شان را از مطب یا بیمارستان گرفته‌اند و فقط جایی می‌خواهند که کار را در ساعت درست انجام دهد. گروهی دیگر سوندی دارند که بسته شده، زخمی که پانسمانش خیس شده یا فشاری که ناگهان بالا رفته است.

آماده‌ی مراجعه هستید؟

شرایط پذیرش، مراحل مراجعه و فرم درخواست در صفحه‌ی خدمت است.

خدمات پرستاری سرپایی در آذرنجات

پرسش‌های متداول درباره‌ی خدمات پرستاری سرپایی

چه انواعی از تزریق انجام می‌شود؟

تزریق عضلانی برای مسکن‌ها، بیشتر آنتی‌بیوتیک‌ها، ویتامین‌ها و آمپول‌های هورمونی؛ تزریق زیرجلدی برای انسولین، هپارین، انوکساپارین و برخی داروهای باروری؛ تزریق وریدی برای داروهای سریع‌الاثر و تزریق دارو داخل سرم؛ تزریق داخل‌جلدی در موارد محدود برای برخی تست‌های پوستی به دستور پزشک؛ و واکسیناسیون با نسخه و در صورت حفظ زنجیره‌ی سرد واکسن.

سرم تقویتی واقعاً بدن را تقویت می‌کند؟

سرم به‌خودی‌خود تقویت‌کننده نیست. سرم مایع و الکترولیت بدن را جبران می‌کند و در کم‌آبی حیاتی است، اما جایگزین تغذیه‌ی مناسب و درمان علت اصلی نیست. اگر بی‌حالی و خستگی مزمن دارید، ریشه‌یابی آن — مثل بررسی کم‌خونی، تیروئید و کمبود ویتامین — مهم‌تر از وصل سرم است. سرم همیشه باید با دستور پزشک وصل شود.

کدام زخم نیاز به بخیه دارد؟

وقتی لبه‌های زخم از هم باز می‌مانند و با نزدیک‌کردن جمع نمی‌شوند، وقتی زخم عمیق است و بافت زیرین دیده می‌شود، وقتی خون‌ریزی با فشار مستقیم بند نمی‌آید، وقتی زخم روی صورت یا مفصل و نواحی پرتحرک است، و وقتی طول زخم بیش از حدی است که خودبه‌خود جوش بخورد. زمان طلایی بخیه معمولاً شش تا هشت ساعت اول است، پس زودتر مراجعه کنید.

پیش از مراجعه با زخم چه کنم؟

زخم را با آب تمیز بشویید، با گاز یا پارچه‌ی تمیز فشار ملایم و مستقیم بدهید تا خون‌ریزی کم شود، و اگر ممکن است عضو را بالاتر از سطح قلب نگه دارید. از ریختن مواد خانگی روی زخم مانند خاکستر، خمیردندان و پودر قهوه جداً بپرهیزید؛ این‌ها فقط خطر عفونت را بالا می‌برند و کار ترمیم را سخت‌تر می‌کنند. اگر خون‌ریزی بند نیامد، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مراقبت پس از بخیه چگونه است؟

محل بخیه را خشک نگه دارید و درباره‌ی زمان مجاز برای خیس‌شدن از پرستار بپرسید؛ پانسمان را طبق دستور تعویض کنید؛ و با دیدن قرمزی گسترده، تورم، ترشح چرکی یا تب زودتر مراجعه کنید. زمان کشیدن بخیه بسته به محل آن متفاوت است، از چند روز برای صورت تا حدود دو هفته برای اندام‌ها. بخیه را خودتان در خانه نکشید.

علائم عفونت زخم چیست؟

قرمزی که از لبه‌ی زخم گسترش می‌یابد، تورم و گرمی موضعی فزاینده، ترشح چرکی یا بوی بد، دردی که به‌جای کاهش تدریجی رو به افزایش است، و تب. با دیدن هرکدام از این‌ها منتظر نوبت بعدی تعویض پانسمان نمانید و زودتر مراجعه کنید. در افراد دیابتی و سالمندان، نشانه‌های عفونت ممکن است خفیف‌تر باشد، پس هر تغییر رنگ یا بوی زخم را جدی بگیرید.

سونداژ ادراری چگونه انجام می‌شود؟

سونداژ یعنی قراردادن یک لوله‌ی نرم در مثانه برای تخلیه‌ی ادرار. این کار با تکنیک استریل انجام می‌شود، چون شایع‌ترین عارضه‌ی سوند ادراری عفونت مجاری ادراری است. تعویض دوره‌ای سوند و آموزش مراقبت به بیمار و خانواده بخشی از همین خدمت است. سونداژ در محیطی جدا و پوشیده انجام می‌شود و بانوان می‌توانند درخواست کنند که در صورت امکان کادر خانم این کار را انجام دهد.

نمی‌توانم ادرار کنم؛ فوری است؟

بله. احتباس ادراری یک فوریت است. اگر چند ساعت است نمی‌توانید ادرار کنید و مثانه‌تان پر و دردناک است، منتظر نمانید؛ احتباس طولانی می‌تواند به کلیه‌ها آسیب بزند. این دقیقاً یکی از مواردی است که دسترسی شبانه‌روزی اهمیت واقعی پیدا می‌کند. در درمانگاه، پس از معاینه‌ی پزشک، سونداژ انجام و مثانه تخلیه می‌شود و درباره‌ی علت احتباس هم تصمیم گرفته می‌شود.

نوار قلب چقدر طول می‌کشد و دردناک است؟

نوار قلب یک بررسی ساده، سریع و کاملاً بدون درد است و معمولاً چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد. الکترودها روی پوست قرار می‌گیرند و فعالیت الکتریکی قلب ثبت می‌شود. با وجود سادگی‌اش، در تشخیص سکته‌ی قلبی و اختلالات ریتم نقش تعیین‌کننده دارد. هر بیماری که با درد قفسه‌ی سینه، تپش قلب یا تنگی نفس مراجعه کند، بلافاصله نوار قلب می‌گیرد.

اکسیژن‌تراپی و نبولایزر برای چه کسانی است؟

اکسیژن‌تراپی برای بیمارانی است که اشباع اکسیژن خونشان پایین آمده: تشدید بیماری ریوی، عفونت تنفسی، حمله‌ی آسم و نارسایی قلبی. میزان و مدت اکسیژن بر اساس دستور پزشک و پایش پالس‌اکسیمتر تنظیم می‌شود. نبولایزر هم دارو را به بخار تبدیل می‌کند تا مستقیم وارد ریه شود و در حمله‌ی آسم، برونشیت و تنگی نفس کودکان بسیار مؤثر است.

آیا برای زخم باید واکسن کزاز بزنم؟

در زخم‌های آلوده، بریدگی با اجسام زنگ‌زده یا کثیف و گازگرفتگی، وضعیت واکسیناسیون کزاز بررسی می‌شود. اگر آخرین نوبت واکسن شما بیش از ده سال گذشته باشد — و در زخم‌های آلوده بیش از پنج سال — تزریق یادآور لازم است. اگر تاریخ آخرین واکسنتان را نمی‌دانید، حتماً بگویید تا بررسی شود.

خدمات پرستاری سرپایی شامل چه کارهایی است؟

خدمات پرستاری سرپایی کارهایی است که پس از ویزیت پزشک لازم است و بیمار برای آن بستری نمی‌شود: تزریق عضلانی، زیرجلدی و وریدی، وصل سرم، پانسمان و مراقبت زخم، بخیه و کشیدن بخیه، سونداژ و تعویض سوند، مراقبت از سوند معده، پایش علائم حیاتی، نوار قلب، اکسیژن‌تراپی و نبولایزر. آموزش مراقبت به بیمار و خانواده هم بخشی جدانشدنی از همه‌ی این خدمات است.

تعویض سوند فولی هر چند وقت یک‌بار لازم است؟

یک عدد ثابت برای همه وجود ندارد. بازه‌ی تعویض به جنس سوند، توصیه‌ی سازنده‌ی آن، دستور پزشک و وضعیت بیمار بستگی دارد؛ بعضی سوندها برای کوتاه‌مدت‌اند و بعضی برای چند هفته ساخته شده‌اند. تاریخ گذاشتن سوند را یادداشت کنید. جدا از برنامه‌ی معمول، اگر سوند نشت کرد، ادرار وارد کیسه نشد، رسوب دیدید یا بیمار تب کرد، زودتر برای بررسی یا تعویض مراجعه کنید.

تعویض سوند در درمانگاه چقدر طول می‌کشد و درد دارد؟

تعویض سوند ادراری معمولاً چند دقیقه طول می‌کشد. پرستار بالون سوند قبلی را تخلیه و آن را خارج می‌کند، ناحیه را تمیز می‌کند و سوند تازه را با تکنیک استریل و ژل مخصوص می‌گذارد. بیشتر بیماران فقط احساس فشار یا ناراحتی کوتاه دارند. اگر سوند قبلی بسته شده و مثانه پر است، پس از تعویض و خروج ادرار، درد و بی‌قراری بیمار معمولاً به‌سرعت کم می‌شود.

سوند سوپراپوبیک یا سوند شکمی بیرون افتاد؛ چه کنم؟

وقت را از دست ندهید. سوراخ پوست ممکن است در مدت کوتاهی تنگ شود و گذاشتن دوباره‌ی سوند را دشوار کند. روی محل گاز تمیز بگذارید، سوند قبلی را دور نیندازید و فوراً به درمانگاه یا اورژانس بیمارستانی مراجعه کنید. تعویض اول این سوند معمولاً به دست پزشک متخصص انجام می‌شود و تعویض‌های بعدی ممکن است با دستور پزشک توسط پرستار آموزش‌دیده انجام شود.

مراقبت از سوند معده در خانه چگونه است؟

پیش از هر بار غذادادن مطمئن شوید علامت روی لوله در همان نقطه‌ی همیشگی کنار بینی است؛ اگر لوله بیرون‌تر آمده، غذا ندهید و تماس بگیرید. هنگام غذادادن سر و بالاتنه‌ی بیمار بالا باشد و لوله را پیش و پس از غذا و دارو طبق آموزش با آب بشویید. قرص‌ها را بدون پرسیدن از داروساز خرد نکنید. سرفه و خفگی هنگام غذادادن فوریت است و باید با ۱۱۵ تماس بگیرید.

فشار خونم در خانه بالاست؛ چه وقت باید مراجعه کنم؟

اول مطمئن شوید فشار را درست گرفته‌اید: پنج دقیقه استراحت، بدون قهوه و سیگار در نیم ساعت قبل، بازو هم‌سطح قلب و بازوبند متناسب. اگر فشار بالا بدون علامت است، خودسرانه چند قرص پشت سر هم نخورید و برای بررسی مراجعه کنید. اگر فشار بالا با درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس، ضعف یک طرف بدن، اختلال گفتار یا سردرد شدید ناگهانی همراه است، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

آیا پرستار به خانواده تزریق انسولین را آموزش می‌دهد؟

بله. آموزش بخشی از کار پرستار درمانگاه است. پرستار نحوه‌ی آماده‌کردن قلم یا سرنگ انسولین، تنظیم دوز، انتخاب و چرخش محل تزریق، دفع ایمن سوزن و نگهداری دارو را توضیح می‌دهد و بار اول بیمار یا همراهش زیر نظر او تزریق می‌کند. علائم افت قند و اقدام فوری در آن لحظه هم آموزش داده می‌شود تا در خانه با اطمینان بیشتری مراقبت را ادامه دهید.

فرق پرستاری درمانگاه با پرستاری در منزل چیست؟

در درمانگاه، پزشک و اورژانس در همان ساختمان‌اند؛ برای همین نوبت اول یک داروی تازه، کارهایی با احتمال عارضه‌ی فوری، نوار قلب و مشکلات ناگهانی مثل سوند بسته‌شده بهتر است در درمانگاه انجام شود. پرستاری در منزل برای بیماران زمین‌گیر و کارهای تکراری و برنامه‌ریزی‌شده مناسب‌تر است. بسیاری از خانواده‌ها ترکیب این دو را انتخاب می‌کنند: نوبت اول در درمانگاه و ادامه در خانه.

درمانگاه شبانه‌روزی آذرنجات، تبریز

اورژانس و درمانگاه عمومی ۲۴ ساعته و بدون نوبت؛ برای سایر بخش‌ها زمان پذیرش را تلفنی بپرسید.

این راهنما برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. در فوریت‌های تهدیدکننده‌ی حیات با ۱۱۵ تماس بگیرید.